بازار آریا - تنها چند ساعت پس از دیدار رئیسجمهور ونزوئلا با فرستاده ویژه چین، نیکلاس مادورو و همسرش بازداشت و روانه زندانی در آمریکا شدند. آیا کاراکاس قربانی جنگ نیابتی واشنگتن و پکن شد؟
حمله ایالات متحده به ونزوئلا، که بر اساس گزارشهای اخیر شامل بمباران کاراکاس و اقدامات نظامی برای سرنگونی نیکلاس مادورو است، یک نقطه عطف در رقابت ژئوپلیتیکی بین آمریکا و چین محسوب میشود. این رویداد، که در اواخر ۲۰۲۵ و اوایل ۲۰۲۶ رخ داده، نه تنها یک اقدام نظامی مستقیم است، بلکه بخشی از استراتژی گستردهتر آمریکا برای کاهش نفوذ چین در آمریکای لاتین به شمار میرود.
گزارشی کامل از چگونگی دزدیده شدن مادورو
جنبه اقتصادی: نفت ونزوئلا به عنوان نقطه کانونی رقابت
ونزوئلا دارای بزرگترین ذخایر نفتی جهان است و چین یکی از اصلیترین خریداران نفت آن بوده. در سالهای اخیر، چین بیش از ۶۰ میلیارد دلار وام به ونزوئلا داده و در مقابل، نفت ارزان دریافت کرده که بخش مهمی از نیازهای انرژیاش را تأمین میکند.
حمله آمریکا، که توسط رسانههای آمریکایی به عنوان عملیات علیه "تروریسم و قاچاق مواد مخدر" توجیه شده، میتواند دسترسی چین به این منبع را قطع کند.
ترامپ در استراتژی امنیت ملی جدید (NSS) نوامبر ۲۰۲۵، بر کنترل منابع انرژی در نیمکره غربی تأکید کرده و این حمله را بخشی از "صلح از طریق قدرت" دانسته. این اقدام میتواند قیمت نفت را برای چین افزایش دهد و وابستگیاش به خاورمیانه را بیشتر کند، که خود یک نقطه ضعف استراتژیک است.
از سوی دیگر، آمریکا با کنترل احتمالی ونزوئلا میتواند صادرات نفت به چین را محدود کند، که این بخشی از جنگ تجاری گستردهتر است. تحریمهای اخیر آمریکا علیه تانکرهای مرتبط با چین، که توسط CNN گزارش شده، نشاندهنده این است که واشنگتن قصد دارد زنجیره تأمین انرژی پکن را مختل کند.
در پستهای اخیر در X، کاربران اشاره کردهاند که این حمله اساساً درباره نفت است و ترامپ قبلاً علناً گفته که نفت ونزوئلا "متعلق به شرکتهای آمریکایی" است، که این میتواند به عنوان توجیهی برای غارت منابع دیده شود.
پیش از این، حمله ترامپ به ایران نشان داد که او فشار را بر کشورهایی گذاشته که تامین کننده نفت چین هستند.
جنبه نظامی و امنیتی: آزمون قدرت و فرصت برای چین
از منظر آمریکا، ونزوئلا به عنوان یک "پایگاه نفوذ" چین و روسیه دیده میشود. مادورو روابط نزدیکی با پکن دارد و چین تجهیزات نظامی و حمایت دیپلماتیک به کاراکاس ارائه کرده.
حمله آمریکا میتواند این نفوذ را کاهش دهد و به عنوان پیامی به سایر متحدان چین در آمریکای لاتین (مانند کوبا یا نیکاراگوئه) عمل کند. گزارشها نشان میدهد که از سپتامبر ۲۰۲۵، آمریکا ۲۹ حمله انجام داده که منجر به کشته شدن بیش از ۱۰۰ نفر شده، و این بخشی از استراتژی تکاملی ترامپ برای "حل مشکلات" در همسایگی است.
برای چین، این حمله یک فرصت دوگانه است: از یک سو، محکوم کردن آن در شورای امنیت سازمان ملل (که سفیر چین آن را "نقض حاکمیت" خوانده) میتواند موقعیت دیپلماتیک پکن را تقویت کند. از سوی دیگر، حواسپرتی آمریکا در آمریکای لاتین میتواند فضایی برای اقدامات چین در آسیا-اقیانوسیه ایجاد کند، مانند افزایش فشار بر تایوان. مقالهای در Reuters اشاره کرده که تحریمهای آمریکا علیه ونزوئلا میتواند تایوان را در خطر قرار دهد، زیرا چین میتواند از این موقعیت برای توجیه حمله احتمالی استفاده کند و بگوید "آمریکا استاندارد دوگانه دارد".
در X، کاربرانی اشاره کردهاند که روسیه و چین ونزوئلا را "رها کردهاند" و این میتواند به معنای عدم تمایل به درگیری مستقیم باشد، اما شاید منجر به افزایش صادرات فنتانیل از چین به آمریکا شود تا تلافی کند.
مادورو کیست و چرا سقوط کرد؟
جنبه دیپلماتیک: تشدید جنگ سرد جدید
این حمله ونزوئلا را به "آزمون قدرت آمریکا و اراده چین" تبدیل کرده. چین بلافاصله در سازمان ملل واکنش نشان داده و ویدیوهایی در یوتیوب منتشر شده که هشدار پکن به آمریکا را نشان میدهد. اگر آمریکا موفق به سرنگونی مادورو شود، این میتواند الگویی برای اقدامات مشابه علیه سایر متحدان چین باشد، که تنشها را افزایش میدهد. از سوی دیگر، شکست آمریکا (مانند آنچه در افغانستان رخ داد) میتواند اعتبار واشنگتن را کاهش دهد و چین را جسورتر کند.
در X، بحثها نشان میدهد که بسیاری این را بخشی از "دیکتاتوری ترامپ" میبینند و مقایسه با حمله روسیه به اوکراین یا چین به تایوان میکنند. کاربرانی هشدار دادهاند که این الگویی برای حملات آینده به کشورهایی مانند ایران یا حتی آفریقای جنوبی است، و چین و روسیه ممکن است فقط محکوم کنند بدون اقدام عملی.
برنده و بازنده کیست؟
در کوتاهمدت، آمریکا ممکن است برنده باشد اگر بتواند رژیم را تغییر دهد و نفت را کنترل کند، که این ضربهای به اقتصاد چین است. اما در بلندمدت، این میتواند اتحاد چین-روسیه را تقویت کند و منجر به تلافی در حوزههای دیگر شود، مانند سایبری یا اقتصادی.
رقابت چین-آمریکا اکنون از تجارت به درگیریهای نیابتی رسیده، و ونزوئلا میتواند جرقهای برای تشدید جهانی باشد. اگر چین تصمیم به اقدام مستقیم بگیرد (مانند حمایت نظامی از ونزوئلا)، این میتواند به یک بحران بزرگ تبدیل شود، اما شواهد فعلی نشاندهنده رویکرد محتاطانه پکن است.