بازار آریا - رقابت جهانی هوش مصنوعی وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که در آن مزیت تعیینکننده نه صرفا دسترسی به تراشههای پیشرفته یا مدلهای زبانی قدرتمند، بلکه دسترسی پایدار، ارزان و مطمئن به برق خواهد بود. برآورد آژانس بینالمللی انرژی نشان میدهد مصرف برق مراکز داده جهان که امروز حدود ۱.۵درصد تقاضای جهانی است، تا میانه دهه آینده تقریبا سه برابر خواهد شد.
همزمان، محدودیتهای شبکه، صفهای اتصال و مخالفتهای محلی، توسعه مراکز داده را در بسیاری از کشورها با چالش جدی مواجه کرده است. در چنین شرایطی، کشورهایی که بتوانند سریعتر ظرفیت تولید و انتقال برق را افزایش دهند، دست بالا را در اقتصاد هوش مصنوعی خواهند داشت.
در این میان، کشورهایی مانند فرانسه، امارات، ژاپن و ایرلند هر یک مسیر متفاوتی برای مدیریت پیوند فزاینده میان هوش مصنوعی و برق در پیش گرفتهاند؛ از اتکای فرانسه به انرژی هستهای و صادرات برق گرفته تا تجربه هشداردهنده ایرلند از فشار مراکز داده بر شبکه. پیام مشترک روشن است؛ آینده رقابت هوش مصنوعی، بیش از هر چیز، در نیروگاهها و شبکههای برق رقم خواهد خورد. همزمان، ایدههایی مانند مراکز داده فضایی مطرح شده که امکان پردازش و ذخیرهسازی دادهها در مدار زمین را بررسی میکنند و میتوانند آیندهای متفاوت برای مدیریت اطلاعات ایجاد کنند. این رقابت نشان میدهد که هوش مصنوعی دیگر صرفا فناوری نیست؛ بلکه به موتور اقتصادی، عامل قدرت ژئوپلیتیک و محور برنامهریزی انرژی تبدیل شده است. موفقیت در این عرصه نیازمند ترکیبی از نوآوری، سیاستگذاری هوشمند و سرمایهگذاری در زیرساختهای پایدار است تا کشورها بتوانند در این رقابت جهانی پیشرو باشند.