بازار آریا - نشست تخصصی «حکمرانی جهانی و ارزش تجارب آن برای کشورهای در حال توسعه» با ابتکار بخش فارسی رادیو و تلویزیون مرکزی چین (CMG) و با حضور جمعی از استادان دانشگاه، پژوهشگران و کارشناسان حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و محیط زیست، در تهران برگزار شد. در این نشست، ظرفیت‌های مشترک ایران و چین برای توسعه همکاری‌های راهبردی، انتقال فناوری، فقرزدایی و بهره‌گیری از تجربیات حکمرانی بلندمدت مورد بررسی قرار گرفت.
نشست تخصصی «حکمرانی جهانی و ارزش تجارب آن برای کشورهای در حال توسعه» با محوریت «حکمت شرق، الهام‌بخش جهان؛ ارزش الگوی توسعه پایدار و بلندمدت چین در خصوص حکمرانی جهانی» در محل سالن کنفرانس مرکز آموزش عالی علوم و فنون تهران برگزار شد.
پخش مستندی از تجربه توسعه چین، زمینه‌ساز گفت‌وگوی کارشناسان ایرانی درباره یکی از چالش‌های اساسی حکمرانی اقتصادی شد.
این نشست به ابتکار بخش فارسی رادیو و تلویزیون مرکزی چین و با حضور جمعی از پژوهشگران روابط بین‌الملل، تحلیلگران اقتصادی، استادان دانشگاه و کارشناسان محیط زیست، در قالب سه پنل تخصصی سیاسی، اقتصادی و محیط زیست برگزار شد.
هدف اصلی این نشست، بررسی تجربیات توسعه‌ای چین و فراهم کردن بستری برای تبادل دیدگاه‌ها درباره الگوهای حکمرانی، توسعه اقتصادی، کاهش فقر و مدیریت چالش‌های زیست‌محیطی بود.
در ابتدای برنامه، برگزارکنندگان با اشاره به اهمیت همکاری‌های علمی و رسانه‌ای میان چین و ایران، اعلام کردند که این نشست می‌تواند زمینه‌ساز ایجاد سکویی پایدار برای تبادل تجربیات حکمرانی و توسعه میان دو کشور باشد.
همچنین عنوان شد که جمع‌بندی مباحث و بیانیه پایانی نشست می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای پیگیری همکاری‌های تخصصی آینده مورد استفاده قرار گیرد.
در بخشی از این نشست دکتر رضا فرخی، کارشناس روابط بین‌الملل عنوان کرد: تحولات اخیر منطقه و رویکرد نظامی آمریکا در قبال ایران، بار دیگر این پرسش اساسی را در محافل بین‌المللی مطرح کرده است که آیا قدرت نظامی همچنان مهم‌ترین مولفه هژمونی جهانی است یا جهان در حال حرکت به سمت الگویی تازه از قدرت، مبتنی بر دیپلماسی، ثبات‌آفرینی، سرمایه فرهنگی و همکاری‌های بین‌المللی است؟
این کارشناس روابط بین الملل گفت: تحولات اخیر می‌تواند فرصت تازه‌ای برای چین ایجاد کند تا با تکیه بر قدرت نرم و رویکرد صلح‌محور، جایگاه خود را در معادلات جهانی تقویت کند. فرصتی که ایران نیز می‌تواند با اتکا به پیشینه تمدنی و ظرفیت‌های فرهنگی و راهبردی خود از آن بهره‌مند شود.
فرخی با اشاره به سابقه تاریخی شکل‌گیری تمدن‌های بزرگ جهان اظهار کرد: برای تحلیل تحولات نظام بین‌الملل باید نگاهی عمیق به تاریخ تمدن‌ها و الگوهای شکل‌گیری قدرت در شرق و غرب داشت. قدرت کشورها تنها با ابزار نظامی سنجیده نمی‌شود، بلکه پیشینه تمدنی، بلوغ فرهنگی، سرمایه اجتماعی و توانایی ایجاد ثبات در مناسبات بین‌المللی نیز از مؤلفه‌های تعیین‌کننده قدرت هستند.
این کارشناس با تاکید بر اینکه افکار عمومی جهان نسبت به ماهیت قدرت‌های بزرگ حساس‌تر شده است، تصریح کرد: امروز بخش مهمی از افکار عمومی جهان به‌دنبال الگویی از قدرت است که به‌جای اتکا به تهدید نظامی و مداخله، بتواند از مسیر ابزارهای غیرنظامی، دیپلماسی، سازمان‌های بین‌المللی و همکاری‌های اقتصادی، به ایجاد ثبات کمک کند.
او در ادامه بیان کرد: چین طی سال‌های گذشته تلاش کرده است با حضور در نهادهای بین‌المللی و مشارکت در عرصه‌هایی همچون توسعه، سلامت جهانی و همکاری‌های اقتصادی، تصویری متفاوت از قدرت ارائه دهد. در چنین شرایطی، هرگونه تضعیف اعتبار رویکرد نظامی و یک‌جانبه آمریکا می‌تواند فضای بیشتری برای نقش‌آفرینی چین در نظام بین‌الملل ایجاد کند.
فرخی خاطرنشان کرد: اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم رقابت قدرت‌های بزرگ دیگر فقط در میدان نظامی و اقتصادی جریان ندارد، بلکه اعتبار بین‌المللی، قدرت اقناع، اعتماد عمومی و توانایی ارائه الگوی مطلوب حکمرانی نیز به بخش مهمی از رقابت جهانی تبدیل شده است.
این کارشناس حوزه روابط بین الملل در ادامه با اشاره به جایگاه تمدنی ایران و چین گفت: کشورهایی که از پشتوانه تاریخی و تمدنی عمیق برخوردارند، ظرفیت بیشتری برای شکل‌دهی به رویکردهای بلندمدت در سیاست خارجی دارند. احترام به تنوع تمدنی، ترجیح ثبات بر توسعه‌طلبی و پرهیز از تصمیمات شتاب‌زده می‌تواند از ویژگی‌های چنین الگوهایی باشد.
وی افزود: ایران و چین با برخورداری از ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی می‌توانند در حوزه‌های مختلف، از توسعه زیرساخت‌ها و همکاری‌های اقتصادی گرفته تا تعاملات منطقه‌ای و بین‌المللی، سطح همکاری‌های خود را ارتقا دهند.
در ادامه این نشست، دکتر محمدرضا حسن‌پور، پژوهشگر و استاد دانشگاه با اشاره به الگوی حکمرانی چین، گفت: این کشور با عبور از الگوهای سنتی و حرکت به سمت دولت‌مداری مدرن، سازوکاری برای پیوند برنامه‌های پنج‌ساله با اهداف بلندمدت و چشم‌اندازهای ۱۰۰ ساله ایجاد کرده است. این رویکرد به تداوم سیاست‌های کلان کمک می‌کند و مانع از آن می‌شود که با تغییر دولت‌ها، مسیر برنامه‌ریزی و توسعه به‌طور کامل تغییر کند.
او با تاکید بر ضرورت حرکت به سمت فقرزدایی هدفمند و تحقق رونق مشترک، تبادل دانش و تجربه میان مدیران، پژوهشگران و اندیشمندان ایرانی و چینی را یکی از مسیرهای بهبود شرایط اقتصادی ایران دانست و برای عملیاتی شدن این همکاری‌ها، چند پیشنهاد مطرح کرد.
بهنام ملکی، رئیس کانون دانش‌آموختگان اقتصاد ایران، در پنل اقتصادی نشست یاد شده با تاکید بر ضرورت حرکت از تولید سنتی به سمت تولید فناورانه، اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های تجربه توسعه چین، توجه به فناوری‌های پیشرفته و هدایت منابع اقتصادی به سمت فعالیت‌های مولد بوده است.
وی با اشاره به تجربه این کشور در توسعه مناطق آزاد، جذب سرمایه‌گذاری خارجی و ایجاد مشوق‌های تولیدی، بر ضرورت بهبود فضای کسب‌وکار و تقویت زیرساخت‌های صنعتی در ایران تاکید کرد.
ملکی همچنین توسعه هوش مصنوعی، تولید هوشمند، اصلاحات تدریجی اقتصادی و حمایت هدفمند از صنایع داخلی را از محورهای قابل بررسی در تجربه توسعه چین دانست.