بازار آریا - دنیایاقتصاد: دقایقی پیش، یک خبر در شبکههای اجتماعی رسانههای مختلف خبری با تیتر مشترک «حمایت دولت از رایگانشدن مترو و BRT در تهران» منتشر شد که طبق بررسیهای «دنیایاقتصاد»، علاوه بر «نادرست بودن» تیتر انتخابشده، ۵ نکته درباره «موضعگیری عجیب معاون اول رئیسجمهور» قابل بیان و تامل است.
به گزارش خبرنگار گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد، دقایقی پیش، یک خبر در شبکههای اجتماعی رسانههای مختلف خبری با تیتر مشترک «حمایت دولت از رایگانشدن مترو و BRT در تهران» منتشر شد که طبق بررسیهای «دنیایاقتصاد»، علاوه بر «نادرست بودن» تیتر انتخابشده، ۵ نکته درباره «موضعگیری عجیب معاون اول رئیسجمهور» قابل بیان و تامل است.
ماجرای این خبر براساس ویدئوی ۳ دقیقهای که منتشر شده، به «میزبانی صبح امروز شهردار تهران از محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور» مربوط است.
نکته اول: در هیچکجای صحبتهای معاون اول درباره حملونقل عمومی تهران که این روزها، «بدون دریافت بلیت از شهروندان» مشغول سرویسدهی است، صحبتی از «حمایت دولت از رایگانشدن مترو» نمیشود، بلکه عارف در طول صحبتهایش مدام از عبارتهایی همچون «نظر شخصی من»، «به نظر من»، «نظر من به عنوان یک شهروند» برای توصیف «رضایت خود از متروی رایگان» استفاده میکند، نه «نظر معاون اول رئیسجمهور به عنوان نظر رسمی دولت».
نکته دوم: محتوای موضعگیری امروز معاون اول رئیسجمهور درباره یکی از اقدامات بسیار حاشیهبرانگیز مدیریت شهری تهران با «موضعگیری کارشناسان شهرسازی و امور شهر در دولت»، کاملاً در تضاد و مغایر است. انتظار میرفت، معاون اول رئیسجمهور قبل از اینکه مهمان شهردار در ساختمان بهشت، ساختمان مرکزی مدیریت شهری تهران، شود ابتدا «نظر کارشناسان دولت درباره عواید یا تبعات منفی حملونقل عمومی رایگان» را جویا شود و به جای «اعلام نظر شخصی»، نظر صریح دولت درباره این اقدام را شرح دهد.
نکته سوم: با استناد به اظهارات عارف که به شکل «مشروط» نظر شخصی خود را درباره «آثار مثبت حملونقل عمومی رایگان در تهران» ارائه میکند، او در جایی از صحبتهایش میگوید، «اگر کار کارشناسی شود و مشخص شود عوایدش از مضراتش بیشتر بود، دولت با شهرداری همکاری خواهد کرد». در جای دیگری نیز میگوید، «فکر میکنم به نوبه خودم اگر دقیق بررسی شود این تصمیم در شهرداری تهران جواب میدهد».
به این ترتیب، معاون اول دولت، به رغم آنکه نظر شخصیاش را درباره «بازتاب مثبت متروی رایگان» ارائه کرده اما همین نظر هم از نگاه خودش، دقیق و مستند نیست.
نکته چهارم: معاون اول رئیسجمهور معتقد است، رایگانشدن مترو برای شهرداری عایدی داشته است. بررسیهای «دنیایاقتصاد» اما نشان میدهد، این طرح تقریباً هیچ برندهای ندارد؛ هم شهروندان تهرانی بازنده هستند و هم بودجه شهرداری تهران.
طبق این بررسی که پیشتر و در تاریخ ۲۱ اردیبهشت ماه امسال با تیتر «متروی رایگان در بوته نقد» در دنیایاقتصاد به چاپ رسید، درآمد حاصل از فروش بلیت مترو، ۱۰ درصد از هزینههای جاری شبکه متروی تهران را پوشش میدهد و در شرایطی که دولت «سهم تکلیفی خود بابت یارانه بلیت مترو» را به شهرداری نمیپردازد، «صفر» شدن درآمد بلیتفروشی، یعنی «ضعف مالی بیشتر شبکه نگهداری و سرویسدهی مترو» که این باعث «افت بیشتر کیفیت قطارهای مترو و افت سرویسدهی به متروسواران» میشود.
قیمت بلیت مترو، کشش بسیار پایینی دارد به این معنا که رقم آن، در واقعیت، سهمی در هزینههای سنگین خانوارهای تهرانی ندارد. بنابراین، رایگانشدن مترو تاثیری در «تصمیم شهروندان به عدم استفاده از خودروی شخصی نخواهد شد». اما همین رایگان کردن، «ناترازی مالی شبکه حملونقل عمومی پایتخت» را دوچندان میکند.
در همین حال حاضر، یکی از «ضعفهای جدی مترو»، تهویه نامناسب داخل واگنها است که باعث عدم رضایت متروسواران شده است. رسیدگی به مترو، «پول» لازم دارد.
هیچ کالای رایگانی وجود ندارد مگر آنکه، یک نفر بهای آن را پرداخت کند.
در شرایطی که دولت، تکلیف معوق در برابر متروی تهران دارد و شهرداری هم بودجهاش به مترو نمیرسد، این تصمیم یعنی «تلاش برای کاهش جذابیت حداقلی سفر با مترو».
نکته پنجم: عارف گفته است، دولت ۵۰ درصد هزینه ساخت مترو و ۵۰ درصد پول بلیت مترو را پرداخت کرده است. اقدامات دولتهای گذشته که عارف به آنها اشاره میکند، هیچ «اعتبار اقتصادی» برای وضعیت حال متروی تهران ندارد. آمارهای رسمی در بودجه شهرداری تهران نشان میدهد، دولت فقط ۸ درصد بهای تمامشده یک سفر با مترو در شهر تهران را از طریق یارانه به شهرداری میپردازد. این سهم باید حداقل ۳۰ درصد باشد.
نکته ششم: معاون اول رئیسجمهور صحبت از «کاهش مصرف سوخت در تهران تحت تاثیر رایگانشدن مترو» کرده است. این آمار کاهش ۳ تا ۴ میلیون لیتر مصرف سوخت در روز در شهر تهران، در واقعیت، ربطی به متروی رایگان ندارد. این کاهش مصرف برای روزهای جنگ ۴۰ روزه و روزهای بعداز آن است که «خیلی از کسبوکارها تعطیل یا تعلیق یا نیمهفعال» بودند و در عین حال، دانشگاهها و مدارس نیز مجازی شده بودند.
عمده سفرهای درونشهری طی ماههای گذشته بخاطر همین وضعیت جنگی، متوقف شده بود و این روی «حجم ترافیک» و در نتیجه «حجم مصرف سوخت» اثر کاهشی گذاشت.
به نظر میرسد، موضعگیری معاون رئیسجمهور بیشتر شباهت به معاون شهرداری تهران داشته باشد که در هفتههای اخیر از طرح شهردار حمایت کرده است.
#دنیای_اقتصاد #تهران #عارف #زاکانی #مترو #متروی_رایگان