بازار آریا - آراد پورکار* بازار سرمایه بعد از بازگشایی عملکرد بسیار مثبتی داشت. در همان ساعات ابتدایی روز نخست، بخش عمدهای از بازار جمع شد و در روزهای بعد نیز تقریبا تمامی نمادها با صف خرید مواجه شدند. با این حال، به تدریج شاهد هستیم نمادهایی که صرفا تحت تاثیر جو عمومی بازار مورد توجه قرار گرفته بودند، مسیر خود را از سایر سهمها جدا میکنند و جریان نقدینگی به سمت شرکتها و صنایعی حرکت میکند که از ارزندگی بیشتری برخوردارند. این موضوع نشان میدهد بازار بهتدریج در حال عبور از فضای هیجانی اولیه است و احتمالا از این هفته یا نهایتا هفته آینده به شرایط متعادلتری خواهد رسید. در چنین فضایی، عواملی مانند چشمانداز صنایع، سودآوری شرکتها و متغیرهای بنیادی بار دیگر نقش تعیینکنندهای در روند معاملات خواهند داشت.
اگر قرار باشد چشمانداز بازار سهام را مورد بررسی قرار دهیم، باید اشاره کرد که شاخص کل در حال نزدیک شدن به محدوده مقاومتی مهمی در حوالی سقف قبلی خود، یعنی محدوده ۴میلیون و ۵۰۰هزار واحد است. طبیعی است که در این سطح شاهد افزایش عرضهها، نوسان و حتی دورهای از اصلاح یا درجا زدن بازار باشیم. با این حال، به نظر میرسد بازار در صورت تداوم شرایط فعلی، توان عبور از این محدوده را نیز داشته باشد. اینکه روند صعودی بازار تا چه سطحی ادامه پیدا کند، تا حد زیادی به گزارشهای ماهانه شرکتها در ماههای خرداد و تیر بستگی دارد. بازار باید ارزیابی کند که شرایط اخیر از جمله محدودیتهای انرژی، آثار جنگ و مشکلات ناشی از محدودیتهای حملونقل و تجارت چه تاثیری بر عملکرد عملیاتی و صورتهای مالی شرکتها گذاشته است. در واقع بازار پس از انتشار این گزارشها بار دیگر انتظارات خود را بهروزرسانی خواهد کرد. درخصوص تاثیر مشکلات تولید، از جمله محدودیتهای انرژی، باید توجه کرد که قطعی برق در تابستان و قطعی گاز در زمستان موضوع تازهای برای صنایع نیست و بازار هر سال این موارد را در تحلیلهای خود لحاظ میکند. با این حال، شدت این محدودیتها در سال جاری بیشتر شده است و طبیعتا نمیتوان اثر آن را بر تولید نادیده گرفت. اگر در گذشته در برآوردهای بنیادی کاهش ۱۰ تا ۱۵ درصدی تولید را در نظر میگرفتیم، ممکن است اکنون این رقم به ۲۰ تا ۲۵ درصد افزایش یابد. اما نکته مهم این است که در ارزیابی ارزندگی شرکتها، تنها میزان تولید ملاک نیست. باید بررسی کرد که افزایش قیمت محصولات تا چه اندازه توانسته کاهش تولید را جبران کند و چه اثری بر درآمد و سودآوری شرکتها داشته است. تفاوت عملکرد صنایع نیز از همین نقطه آغاز میشود. برخی صنایع و شرکتها میتوانند از محل رشد قیمتها و تورم، اثر کاهش تولید را جبران کنند و حتی از آن پیشی بگیرند؛ درحالیکه برخی دیگر چنین امکانی ندارند. به همین دلیل در ادامه مسیر بازار، عملکرد صنایع و شرکتها بیش از گذشته از یکدیگر متمایز خواهد شد. شرکتهایی که در سالهای اخیر به سمت احداث نیروگاه و تامین مستقل انرژی حرکت کردهاند یا توانستهاند ریسک قطعی برق و محدودیتهای انرژی را مدیریت کنند، در شرایط فعلی از مزیت رقابتی بیشتری برخوردارند و میتوانند عملکرد بهتری نسبت به سایر شرکتها داشته باشند.
* کارشناس بازار سرمایه