بازار آریا - دنیای اقتصاد - کسری غفوری : طی هفته گذشته، شواهد مربوط به عملکرد ضعیف روسیه در جنگ اوکراین، هم از بُعد نظامی و هم از بُعد اقتصادی، به طور فزایندهای نمایان شده است. آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا (DIA) ارزیابیهای پیشین مبنی بر از دست رفتن بخشهایی از مناطق تحت اشغال روسیه در اوکراین را تایید کرده است. در گزارشی که اواسط ماه مه به کنگره ارائه شد، آمده است: «اوکراین در این سهماهه حدود ۴۰۰ کیلومترمربع را در منطقه دنیپروپتروفسک و اطراف آن بازپس گرفته است؛ وسعتی که از اواخر سال۲۰۲۲ تاکنون بیسابقه بوده است.»
«موسسه مطالعات جنگ» نیز معتقد است با وجود اینکه روسیه در سال۲۰۲۶ دستاوردهای ارضی داشته، اما روند پیشرویاش به شدت کند شده است. این اندیشکده دریافته که پیشروی خالص روسیه (مجموع مساحت زمینهایی که به تازگی تصرف شدهاند منهای مساحت مناطقی که در همان بازه زمانی از دست رفتهاند) از ابتدای سال تا اواخر ماه مه۲۰۲۶ تنها ۱۰۴کیلومترمربع بوده است؛ درحالیکه این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۱۶۱۹کیلومترمربع بود. ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، اعلام کرد که تلفات روسیه در سال جاری به ۱۴۵ هزار نفر افزایش یافته که شامل ۸۶هزار کشته و ۵۹هزار مجروح بدحال است. کییف مدعی است برای تکتک این تلفات مستندات پهپادی دارد. وزیر دفاع اوکراین این آمار را معادل ۱۷۹ تلفات از نیروهای روسی به ازای هر کیلومترمربع پیشروی دانست که بسیار فراتر از توانمندی فعلی مسکو برای جایگزینی نیروهاست.
الجزیره در گزارشی نوشت، تامین مالی این جنگ نیز برای روسیه دشوارتر شده است. مسکو که تا ماه آوریل از کل سقف کسری بودجه سال ۲۰۲۶ خود عبور کرده، اکنون با سرعتی بیسابقه در حال فروش ذخایر طلای خود است تا هزینههای جنگ را پوشش دهد. آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا، پیشرویهای اخیر اوکراین را به قطع دسترسی روسیه به خدمات ماهوارهای «استارلینک» نسبت داده است. اوکراین نیز این موفقیت را نتیجه راهبرد اختلال در زنجیره لجستیک روسیه از طریق حملات پهپادی و توپخانهای میداند؛ برنامهای که کییف آن را «قفل لجستیکی» مینامد و هدف آن انهدام توانمندیهای روسیه در عمق عملیاتی است.
در عرصه مقابله با بمبهای هدایتشونده روسی که مواضع خطوط مقدم را ویران کردهاند، اوکراین با دریافت جنگندههای جدید تقویت شده است. سوئد اعلام کرده است که ۱۶جنگنده «گریپن» به اوکراین اهدا میکند و کییف ۲۰فروند دیگر را نیز خریداری خواهد کرد. این جنگندهها با موشکهای دوربرد به اوکراین کمک میکنند تا هواپیماهای روسی را پیش از پرتاب بمب به عقب برانند. همزمان، اوکراین به حملات دوربرد خود علیه زیرساختهای نفتی و صنعتی در عمق خاک روسیه ادامه داد و پایانههای نفتی در دریای سیاه و کارخانههای نظامی در مناطقی چون پرم و روستوف را هدف قرار داد. در همین راستا، اوکراین حملات پهپادی شبانه و هماهنگی را علیه زیرساختهای انرژی روسیه انجام داد. مهمترین حمله در بندر تاگانروگ (استان روستوف) رخ داد که اصابت پهپادها به یک نفتکش، مخزن سوخت و یک ساختمان اداری، آتشسوزی مهیبی در پی داشت. تاسیسات نفتی دیگری در آرماویر و یاروسلاول نیز هدف قرار گرفتند و پالایشگاه ولگوگراد روسیه مجبور به تعطیلی شد.
در مقابل، روسیه نیز تاکتیک حملات ترکیبی و گسترده پهپادی و موشکی به کییف را تشدید کرد. در یکی از این حملات، مسکو ۶۰۰ پهپاد دوربرد و ۹۰موشک شلیک کرد. اگرچه اوکراین موفق به رهگیری بخش عمدهای از آنها شد (۹۱درصد پهپادها و ۸۱درصد موشکهای کروز)، اما اصابت برخی از آنها تلفات جانی و خساراتی به ساختمانهای دولتی وارد کرد. روسیه این حملات را اقدامی تلافیجویانه در پاسخ به حمله اوکراین به پایگاهی در لوهانسک اشغالی دانست. مسکو تاکید کرده است که به هدف قرار دادن مراکز نظامی و تصمیمگیری در کییف ادامه خواهد داد و خاطرنشان کرد که در حملات اخیر خود از جدیدترین موشک میانبرد خود به نام «اورشنیک» استفاده کرده است.
در سوی دیگر، روسیه شبانه ۹۰پهپاد و دو موشک بالستیک به سمت اوکراین شلیک کرد که باعث قطع برق ۱۳هزار نفر در زاپروژیا و خساراتی در سومی شد. ولودیمیر زلنسکی با استناد به دادههای اطلاعاتی، نسبت به تدارک مسکو برای یک حمله همهجانبه جدید هشدار داد و خواستار تسریع در تحویل سامانههای پاتریوت شد. همزمان، مسکو با تهدید به انجام حملات سیستماتیک به زیرساختهای دفاعی کییف، از اتباع خارجی خواست پایتخت را ترک کنند. در این میان، سقوط یک پهپاد روسی در یک مجتمع مسکونی در رومانی و مجروح شدن دو نفر، تنشها میان مسکو و ناتو را بیش از پیش تشدید کرده است.