بازار آریا - دنیای اقتصاد - پروانه کُبره : بورس تهران پس از بازگشایی، روزهای پررونقی را پــشـــت سر گذاشته و شاخص کل بورس توانست در مدت کوتاهی حدود ۱۰درصد رشد کند. ورود پرقدرت پول حقیقیها، افزایش تقاضا در اغلب صنایع و جاماندگی بازار سهام نسبت به سایر بازارهای موازی، از مهمترین عواملی هستند که به رشد سریع بورس در روزهای اخیر دامن زدند. همزمان، انتشار اخبار مثبت سیاسی و کاهش ریسکهای سیستماتیک نیز فضای بازار را تحتتاثیر قرار داد و باعث شد بسیاری از سرمایهگذاران بار دیگر به تالار شیشهای بازگردند.
حالا پس از ثبت یکی از پرشتابترین دورههای رشد بورس در ۶روز معاملاتی گذشته این پرسش مطرح است که بازار سهام در روزهای آینده چه مسیری را در پیش خواهد گرفت؟ آیا روند صعودی ادامه مییابد؟ یا ورود به فاز اصلاح و نوسان نزدیک است؟
شاخص کل بورس تهران در حالی معاملات ششم اسفندماه سال گذشته را در سطح ۳میلیون و ۷۱۴هزار واحدی به اتمام رساند که بعد از حدود ۸۰روز وقفه معاملاتی، اکنون در سطح ۴میلیون و ۷۳هزار واحد قرار دارد. معاملات بورس تهران در اسفند سال گذشته بهدلیل جنگ متوقف شد و بازار سهام برای دومین سال متوالی در قعر جدول بازدهی سالانه قرار گرفت و قافیه را به بازارهای موازی واگذار کرد. این در حالی است که در صورت عدم وقوع جنگ و تشدید ریسکها، احتمالا بورس در صورت پیگیری معاملات در فضای آرام سیاسی، اکنون در ارتفاع بالاتری قرار داشت.
موج سواری در خرداد
بورس تهران هفتهای متفاوت و فراتر از انتظارات را پشت سر گذاشت. بازار سهام خردادماه را با موجی از تقاضا و ورود پول آغاز کرد و شاخصهای سهامی توانستند یکی پس از دیگری سطوح مقاومتی مهم را پشت سر بگذارند. شاخص کل بورس تهران در هفته گذشته بازدهی قابلتوجه ۸.۳درصدی را ثبت کرد.
این نماگر در آخرین روز معاملاتی هفته قبل و با وجود یک روز کاری کمتر حتی موفق شد از مقاومت مهم ۴میلیون واحد نیز عبور کند. تثبیت شاخص در سطوح بالاتر از این محدوده میتواند اطمینان خاطر بیشتری برای سهامداران در مسیر تداوم روند صعودی ایجاد کند.
شاخص کل بورس از نخستین روز بازگشایی پس از جنگ بازدهی ۹.۷درصدی را تجربه کرده است. شاخص هموزن چه در هفته گذشته و چه در هفته ماقبل آن عملکردی بهتر از شاخص کل را به نمایش گذاشته است.
این شاخص با ثبت بازدهی ۱۰.۸درصدی در هفته اخیر موفق شد مقاومت مهم یکمیلیون واحد را پشت سر بگذارد و سه روز متوالی بالاتر از این سطح بایستد. بازدهی شاخص هموزن از ابتدای سال نیز به ۱۲.۷درصد رسیده است. بررسی جریان نقدینگی نشان میدهد که بخشی از سرمایههای خرد که طی هفتههای گذشته در صندوقهای درآمد ثابت و صندوقهای طلا مستقر شده بودند، حالا در حال چرخش به سمت بازار سهام هستند. این موضوع از نگاه بسیاری از کارشناسان، مهمترین موتور محرک بورس در شرایط کنونی به شمار میرود. بازار سهام در ماههای گذشته نسبت به سایر بازارهای موازی از جمله طلا، ارز و حتی برخی بازارهای کالایی، جاماندگی محسوسی داشته و همین جاماندگی اکنون در حال جبران است.
در کنار این امر، سیگنالهای سیاسی نیز به کمک بورس آمدهاند. طی روزهای اخیر انتشار اخبار مثبت پیرامون پیشروی مذاکرات و کاهش نسبی ریسکهای سیاسی، فضای روانی بازارها را تا حدی آرامتر کرده است. افت نرخ دلار و کاهش قیمت طلا نیز سبب شده بخشی از سرمایهگذاران، بار دیگر بازار سهام را به عنوان گزینه جذابتری برای سرمایهگذاری در نظر بگیرند. بسیاری از کارشناسان معتقدند، کاهش ریسکهای سیاسی نیز یکی از مهمترین عوامل تغییر مسیر انتظارات در بازار سرمایه بوده است.
اما از سویی برخی دیگر از تحلیلگران با تاکید بر اینکه بازار در حال حاضر در فاز هیجانی اولیه قرار دارد، میگویند نباید انتظار داشت رشدهای سنگین روزهای اخیر با همین شدت ادامه پیدا کند. از این رو ممکن است بازار پس از عبور از موج نخست خوشبینی، وارد مرحلهای شود که در آن کیفیت گزارشهای مالی شرکتها، وضعیت سودآوری صنایع و چشمانداز بنیادی سهمها اهمیت بیشتری پیدا کند.
معمای سریال صعود بورس
برخی فعالان بازار نیز معتقدند اگر بورس زودتر بازگشایی میشد، بخشی از رشد فعلی در همان هفتههای ابتدایی پس از جنگ تخلیه میشد و اکنون شاهد چنین موج قدرتمندی از ورود پول نبودیم. اما از طرفی برخی دیگر بر این باورند که توقف طولانی معاملات باعث شد بسیاری از سهام در سطوح ارزندهای باقی بمانند و همین موضوع زمینهساز جهش فعلی بازار شد. حجت سرهنگی، تحلیلگر بازارهای مالی در گفتوگو با «دنیایاقتصاد» در مورد وضعیت بازار سهام در روزهای آینده اظهار کرد: چشمانداز کوتاهمدت بورس همچنان مثبت ارزیابی میشود؛ اما سرمایهگذاران باید از رفتارهای هیجانی نیز فاصله بگیرند و در کنار توجه به فضای سیاسی، متغیرهای بنیادی و عملکرد واقعی شرکتها را نیز در تصمیمگیریهای خود لحاظ کنند. به اعتقاد او، اگر جریان ورود پول حقیقیها در روزهای آینده تداوم پیدا کند و ریسکهای سیاسی تشدید نشود، بازار سهام همچنان ظرفیت حفظ روند صعودی را خواهد داشت.
به گفته این کارشناس، با وجود روند صعودی بورس در روزهای گذشته، بازار سهام دیر یا زود وارد فاز اصلاحی خواهد شد. رشد سریع شاخصها، افزایش صفهای خرید و ورود پول حقیقیها، معمولا پس از مدتی با شناسایی سود و افزایش عرضه همراه میشود. از این رو، طبیعی است که بورس پس از عبور از هیجان اولیه، به استراحت و اصلاح مقطعی نیاز داشته باشد.
حجت سرهنگی با بیان اینکه شدت و مدت این اصلاح تا حد زیادی به وضعیت بازارهای موازی نیز وابسته است، گفت: در شرایطی که نرخ دلار و طلا تحتتاثیر اخبار سیاسی و مذاکرات در مسیر نزولی قرار گرفتهاند، بخشی از سرمایهها همچنان ترجیح میدهند در بازار سهام باقی بمانند. اما اگر بازار ارز و طلا دوباره وارد فاز صعودی شوند، احتمال خروج بخشی از سرمایههای خرد از بورس افزایش خواهد یافت.
او افزود: رفتار بازارهای موازی میتواند نقش تعیینکنندهای در ادامه مسیر بورس داشته باشد. به همین دلیل، سرمایهگذاران علاوه بر رصد متغیرهای بنیادی شرکتها، باید تحولات سیاسی و روند بازارهای رقیب را نیز با دقت دنبال کنند.
به گفته این کارشناس، موضوع دیگری که مورد توجه فعالان بازار قرار دارد، وضعیت ارزندگی بازار سهام است. ارزش دلاری بورس تهران همچنان در سطوح پایینی قرار دارد و بسیاری از معاملهگران معتقدند بخشی از رشد اخیر، ناشی از جبران همین موضوع بوده است. از سویی، گزارشهای مالی شرکتها و عملکرد صنایع مختلف نیز در هفتههای آینده میتواند مسیر حرکت بازار را مشخص کند.
حجت سرهنگی اظهار کرد: تداوم رشد بورس نیازمند حفظ ورود پول حقیقیها و افزایش اعتماد سرمایهگذاران خواهد بود. در غیر این صورت، احتمال افزایش عرضهها و شناسایی سود در برخی نمادها دور از انتظار نخواهد بود. کما اینکه هنوز معلوم نیست نمادهای بسته و آسیبدیده از جنگ تا چه زمانی بسته خواهند بود.
او با اشاره به وضعیت صنایع بزرگتر بازار گفت: یکی از موضوعاتی که در روزهای آینده میتواند مسیر بورس را مشخص کند، عملکرد صنایع بزرگ و لیدرهای بازار است. طی معاملات اخیر، گروههایی مانند سیمانی، بانکیها، فلزات اساسی، خودروییها و برخی صنایع ریالی بیشترین توجه سرمایهگذاران را به خود جلب کردند و بخش عمده ورود پول نیز به همین گروهها اختصاص یافت. در صورتی که این صنایع همچنان بتوانند جریان ورود پول را حفظ کنند، احتمال تداوم روند مثبت بازار افزایش خواهد یافت. اما اگر لیدرهای فعلی بازار وارد فاز استراحت یا اصلاح شوند، ممکن است بخشی از هیجان خرید در کلیت بورس کاهش پیدا کند. به همین دلیل، رفتار سهام شاخصساز و صنایع بزرگ در روزهای آینده اهمیت زیادی خواهد داشت. در ادامه مسیر، بازار به سمت سهام کوچکتر و جامانده نیز حرکت خواهد کرد و احتمال چرخش سرمایههای خرد میان صنایع مختلف وجود دارد. این موضوع میتواند به افزایش عمق معاملات و پایداری بیشتر روند بازار کمک کند.
حجت سرهنگی افزود: کانال ۴میلیونی برای شاخص کل بورس تهران یک مرز روانی و تکنیکال مهم محسوب میشود که میتواند نقش تعیینکنندهای در انتظارات معاملهگران داشته باشد. عبور و تثبیت در بالای این سطح معمولا بهعنوان نشانهای از قدرت تقاضا و تداوم جریان ورود پول حقیقی تعبیر میشود. از سویی ناتوانی در حفظ این کانال میتواند زمینه افزایش عرضه و شناسایی سود در کوتاهمدت را فراهم کند.