بازار آریا - دنیای اقتصاد: آیا ایرانیها و کشورهایی که مورد تحریم تکنولوژیک از سوی آمریکا قرار گرفتهاند باید با ویندوز آفلاین یا کرکشده خداحافظی کنند؟ در روزهایی که اینترنت قطع بود و ما از تحولات فناوری بیخبر بودیم، گزارشی از سوی مایکروسافت منتشر شد که میتواند مایه نگرانی ما ایرانیها برای استفاده از ویندوز باشد. مایکروسافت در بیانیهای به Windows Latest تایید کرد که روش سنتی فعالسازی «مبتنی بر تلفن» ویندوز را که واقعا به صورت آفلاین کار میکرد، کنار گذاشته است. با رویکرد مبتنی بر تلفن، میتوانستید با شماره تلفن فعالسازی مایکروسافت تماس بگیرید و فرآیند خودکار، مجوز ویندوز یا آفیس را فعال کنید.
اکنون، این روش کنار گذاشته شده است. به Windows latest گفته شده که این شرکت به عنوان بخشی از تلاشها برای مدرنسازی «تجربه فعالسازی»، روش فعالسازی مبتنی بر تلفن ویندوز یا آفیس را کنار گذاشته است. اگر میخواهید ویندوز ۱۱ یا آفیس را امروز فعال کنید، سادهترین راه این است که مجوز خود را به یک حساب مایکروسافت متصل کنید، که به طور خودکار محصول را تایید میکند. بهعنوان کاربر ویندوز، میتوانید از طریق تنظیمات، سیستم، فعالسازی، نحوهی فعالسازی ویندوز خود را مشاهده کنید و سپس روی «وضعیت فعالسازی» ضربه بزنید.
فعالسازی مبتنی بر تلفن دیگر کار نمیکند
مایکروسافت در ۳ دسامبر ۲۰۲۵ روش فعالسازی مبتنی بر تلفن را برای محصولات ویندوز و آفیس منسوخ کرد. وقتی برای فعالسازی آفلاین با یکی از شماره تلفنهای ذکر شده تماس میگیرید، از شما خواسته میشود که به جای آن از یک حساب مایکروسافت استفاده کنید. اما این بدان معنا نیست که حساب مدیریتشده خدمات مایکروسافت (MSA) تنها راه فعالسازی ویندوز است. برای مجوزهای دائمی، مایکروسافت به کاربران میگوید که مشتریان حرفهای میتوانند از پورتال فعالسازی محصول استفاده کنند. برخلاف فعالسازی مبتنی بر تلفن که در هیچ مرحلهای از فرآیند نیازی به اتصال به اینترنت نداشت، این پرتال فعالسازی محصول آنلاین جدید از شما میخواهد که وارد یک پورتال شوید که طبق گفته مایکروسافت «امن، قابل اعتماد و کاربرپسند» است.
پس از ورود به سیستم و وارد کردن جزئیات، همچنان میتوانید ویندوز را به صورت آفلاین فعال کنید. البته این مختص کشورهایی است که مورد تحریم شرکتهای فناوری آمریکا نیستند. رایجترین سوالی که در سایت «Microsoft Learn» میشود، این است که «چرا من نمیتوانم اینترنت خود را از طریق این پرتالها فعال کنم؟» در پاسخ این شرکت نوشته است که کشورهایی مثل ایران، کرهشمالی، کوبا و ونزوئلا، به دلیل محدودیتهای منطقهای نمیتوانند از این طریق کد فعالسازی دریافت کنند. برای همین برخی کارشناسان میگویند که برای فعالسازی کدهای ویندوز، مراحل دریافت آن پیچیده میشود و احتمالا این تاثیری روی قیمتهای کرکشده بگذارد. با این حال با توجه به این تغییرات، مایکروسافت استدلال میکند: «مشتریانی که به فعالسازی آفلاین سنتی متکی هستند، میتوانند بدون تغییر در محیط خود به استفاده از آن ادامه دهند.» این شرکت میگوید که این فرآیند تغییر کرده است و فعالسازی مبتنی بر تماس تلفنی دیگر پشتیبانی نمیشود، اما این بدان معنا نیست که نمیتوانید ویندوز را به صورت آفلاین فعال کنید.
این شرکت اعلام کرد: «درحالیکه این فرآیند بهروزرسانی شده است، قابلیتهای فعالسازی آفلاین همچنان پشتیبانی میشوند.» با این حال سایت «تکپاور» مینویسد: «ویندوز و آفیس اکنون با پایان فعالسازی تلفن، نیاز به ورود به حساب مایکروسافت دارند. برای کاربران سیستمهای آفلاین قدیمیتر، پایان فعالسازی آفلاین ویندوز فرا رسیده است. روش سنتی اعتبارسنجی مجوزهای ویندوز و آفیس به صورت آفلاین بهطور غیررسمی کنار گذاشته شده است.» این تغییر، آخرین گزینه ساده را برای کاربرانی که نرمافزار قدیمیتری دارند تا بدون اتصال به اینترنت، حساب کاربری را فعال کنند، حذف میکند.
البته شواهد نشان میدهد که هنوز گزینه وب بهطور کامل از روی ویندوزها حذف نشده است اما به نظر میآید که ویندوز بهطور چراغ خاموش در حال حذف گزینه فعالسازی آفلاین است. این بدان معناست که با وجود عدم اعلام رسمی، این قابلیت دیگر کار نمیکند. در واقع منوی مربوطه هنوز در ویندوز ۱۰، ویندوز ۱۱، ویندوز ۸٫۱ و ویندوز ۷ موجود است؛ اما تماسها به پیام صوتی هدایت شده و مراجعه به وبسایت aka.ms/aoh را درخواست میکند. این اقدام همه کاربران را برای اکتیو کردن محصول خود ملزم به دسترسی به اینترنت میکند و میتواند مشکل فعالسازی ویندوز برای برخی ایجاد نماید.
تا پیش از این میشد ویندوز را با ابزارهای کرک و بدون اینترنت فعال کرد، اما این شرایط به این معنی است که اکثر ابزارهای کرک از کار میافتند یا نیاز به روشهای پیچیدهتر دارند. این موضوع نمیتواند خبر خوبی برای ایرانیها باشد که به دلیل محدودیتها مجبور به استفاده از نسخههای کرکشده هستند.
این تحولات در شرایطی رقم میخورد که کاربران ایرانی به دو دلیل در استفاده از برنامههای ویندوز محروم و ناچار به استفاده از نسخههای کرکشده هستند. ابتدا اینکه با آیپی ایران، بسیاری از خدمات این شرکت، به کاربران داخل کشور ارائه نمیشود، دوم اینکه کاربران ایرانی به دلیل تحریمها نمیتوانند نسخههای اصلی را خریداری کنند و اگر هم قصد خرید داشته باشند، به دلیل نوسانات قیمت ارز بسیار گران، دست مصرفکننده میرسد.
قیمت جهانی ویندوز در برابر قیمت داخلی
اگر به سایت آمازون سر بزنید یا اینکه به سایت خود ویندوز سر بزنید، قیمت بیشتر لیسانسهای ویندوز بالای ۱۰۰ دلار است که با نوسان دلار چیزی بین ۱۵ تا ۱۶میلیون تومان میشود. این قیمت نسخههای خانگی است و نسخههای شرکتی و حرفهای از ۴۰میلیون تومان شروع میشود.
اما در ایران داستان فروش نسخههای اصل فرق دارد. برخی نسخههای کرکشده را بهعنوان نسخههای اصل میفروشند. مثلا در برخی سایتهای ایرانی، قیمت ویندوز از یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان شروع میشود تا سهمیلیون تومان. به نظر نمیرسد که این ویندوزها اورجینال باشند. احتمالا این قیمتها مربوط به نسخههای کرکشده باشد و فروش آنها بهعنوان نسخه اورجینال، فریب مصرفکننده است. در برخی سایتها اما ویندوز ۱۰ اورجینال، تقریبا همپای قیمت جهانی فروخته میشود. مثلا در یکی از سایتها، ویندوز ۱۰ اینترپرایز به قیمت ۱۵میلیون تومان به فروش میرسد.در این شرایط به نظر میرسد این حرکت چراغ خاموش ویندوز، کاربران ایرانی را به دردسر بیندازد و هزینههای نصب را افزایش دهد.