بازار آریا - ناترازی صندوقهای بازنشستگی در ایران، حاصل یک خطای منفرد یا یک شوک مقطعی نیست؛ این بحران، نتیجه همزمانِ فشارهای ساختاری اجتنابناپذیر و انباشت تصمیمات نادرست و مداخلات غیرعلمی در طول دهههاست. از یکسو، تحولات جمعیتی نظیر پیرشدن سریع جمعیت، افزایش امید به زندگی و کاهش جمعیت در سن کار، منطق بیننسلی صندوقها را بهطور طبیعی تضعیف کرده و نسبت بیمهپردازان به مستمریبگیران را به نقطهای بحرانی رسانده است. از سوی دیگر، آنچه وضعیت ایران را از تجربه متعارف جهانی متمایز میکند، سهم بالای عوامل «غیرطبیعی» در تعمیق این ناترازی است.
سیاسیشدن مدیریت صندوقها، فقدان برنامهریزی میانمدت و بلندمدت، ضعف ساختارهای فنی و بیمهای، بازده پایین داراییها و مداخلات گسترده دولت در تعیین تعهدات، عملا صندوقهای بازنشستگی را از مسیر حرفهای و پایدار خود خارج کرده است. همزمان، فرسایش بازار کار، گسترش اشتغال غیررسمی و فرار بیمهای، ورودی منابع صندوقها را بهشدت محدود کرده و وابستگی آنها به بودجه عمومی را افزایش داده است. صفحه باشگاه اقتصاددانان در پرونده امروز به بررسی ابعاد و راهحلهای این موضوع پرداخته است.