يکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵
تحلیل بازار آریا

بازار آریا| وقتی گاز اصناف قطع می‌شود؛ زنجیره‌ای که از نانوایی تا سفره را می‌خواباند

سه استان در انتهای خط لوله، در آستانه زمستانی که می‌تواند تولید را به توقف و قیمت‌ها را به جهش بکشاند
بازار آریا| وقتی گاز اصناف قطع می‌شود؛ زنجیره‌ای که از نانوایی تا سفره را می‌خواباند
بازار آریا-رئیس اتاق اصناف ایران خبر داده که گلستان، مازندران و خراسان شمالی در زمستان پیش‌رو با احتمال محدودیت یا قطع گاز مواجه‌اند . این خبر در نگاه اول یک هشدار فنی درباره فشار شبکه است، اما پیامدهای آن بسیار فراتر از یک قبض انرژی می‌رود. برای واحدهای صنفی، قطع گاز یعنی توقف خط تولید، از دست رفتن مواد اولیه، تعدیل نیروی کار و در نهایت گران‌تر شدن کالایی که به دست مصرف‌کننده می‌رسد. این یادداشت را سایت خبری بازارآریا تهیه کرده است.
  بزرگنمايي:

بازار آریا-رئیس اتاق اصناف ایران خبر داده که گلستان، مازندران و خراسان شمالی در زمستان پیش‌رو با احتمال محدودیت یا قطع گاز مواجه‌اند . این خبر در نگاه اول یک هشدار فنی درباره فشار شبکه است، اما پیامدهای آن بسیار فراتر از یک قبض انرژی می‌رود. برای واحدهای صنفی، قطع گاز یعنی توقف خط تولید، از دست رفتن مواد اولیه، تعدیل نیروی کار و در نهایت گران‌تر شدن کالایی که به دست مصرف‌کننده می‌رسد. این یادداشت را سایت خبری بازارآریا تهیه کرده است.


چرا این سه استان؟

نماینده شرکت ملی گاز توضیح داده که حدود 70 درصد گاز کشور از جنوب تأمین و از طریق خطوط انتقال جابه‌جا می‌شود؛ گلستان، مازندران و خراسان شمالی در انتهای این خطوط قرار دارند و در روزهای اوج مصرف و سرمای شدید، بیش از سایر مناطق در معرض افت فشار و محدودیت قرار می‌گیرند . به عبارت دیگر، مسئله نه یک تصمیم ناگهانی، بلکه نتیجه موقعیت جغرافیایی و زیرساختی است که سال‌ها نادیده گرفته شده.


اصناف؛ اولین حلقه‌ای که می‌شکند

برخلاف صنایع بزرگ که ممکن است چند روز توقف را با انبار و ذخیره سوخت جبران کنند، واحدهای صنفی حاشیه سود باریکی دارند. نانوایی، رستوران، کارگاه‌های کوچک تولیدی و خدماتی که به گاز وابسته‌اند، با قطع جریان گاز عملاً بدون جایگزین می‌مانند. گزارش‌ها نشان می‌دهد در صورت نبود سوخت جایگزین، برخی واحدها ناچار به کاهش ساعات فعالیت یا توقف موقت می‌شوند . نتیجه مستقیم این وضعیت، کاهش عرضه، افزایش قیمت و فشار مضاعف بر مصرف‌کننده است.


هزینه پنهانی که در بودجه دیده نمی‌شود

یک تحلیل اقتصادی اشاره می‌کند که محاسبه زیان قطع گاز تنها با ضرب قیمت هر مترمکعب در میزان مصرف اشتباه است؛ هزینه راه‌اندازی مجدد کوره‌ها، ضایعات مواد اولیه، جریمه تأخیر در قراردادها و از دست رفتن مشتری، اعداد بسیار بزرگ‌تری هستند . برای یک کارگاه صنفی کوچک، حتی دو روز توقف می‌تواند ماه‌ها نقدینگی را تحت فشار بگذارد. سال گذشته صنایع به طور میانگین هفته‌ای دو تا سه روز با قطع گاز و همین میزان با قطع برق مواجه بودند؛ یعنی حدود یک‌سوم تولید از دست رفت . این رقم برای اصناف که انعطاف کمتری دارند، می‌تواند مرگبارتر باشد.


سوخت جایگزین؛ راه‌حل آسان نیست

مسئولان بر تأمین سوخت مایع برای واحدهای پرمصرف تأکید کرده‌اند . اما تجربه نشان می‌دهد این راه‌حل هم بدون هزینه نیست. قیمت گازوئیل در بازار آزاد در برخی موارد تا 20 هزار تومان برای هر لیتر گزارش شده، در حالی که قیمت مصوب بسیار پایین‌تر است . برای یک نانوایی یا کارگاه کوچک، پرداخت این تفاوت قیمت به معنای حذف حاشیه سود و شاید تعطیلی است. علاوه بر این، دوگانه‌سوز کردن تجهیزات نیازمند سرمایه‌گذاری و زمان است؛ کاری که پیش از فرا رسیدن سرما باید انجام شده باشد.


نگاه به آینده: از هشدار تا آمادگی

آنچه این وضعیت را از یک بحران فصلی جدا می‌کند، تکرار آن در سال‌های گذشته است. کارشناسان هشدار می‌دهند که کسری گاز در زمستان امسال می‌تواند به 430 میلیون مترمکعب در روز برسد و تا زمانی که مدیریت مصرف در بخش خانگی و بهره‌وری انرژی جدی گرفته نشود، صنعت و اصناف هر سال قربانی خواهند شد . برای اصناف سه استان مذکور، راهکار فوری شناسایی واحدهای پرمصرف، تأمین به‌موقع سوخت جایگزین و هماهنگی با اتحادیه‌ها پیش از اوج مصرف است. اما در سطح کلان، مسئله این است که آیا اقتصاد ایران می‌تواند هر زمستان بخشی از تولید و اشتغال خود را فدای ناترازی انرژی کند؟

پاسخ به این پرسش، سرنوشت نه فقط سه استان، بلکه کل زنجیره تأمین کالا و خدمات را تعیین می‌کند. این یادداشت را سایت خبری بازارآریا تهیه کرده است.

تولیدشده توسط تیم تحریریه بازارآریا


نظرات شما