عبور از ناترازی بنزین با مدیریت تقاضا و تنوع سبد سوخت

بازار آریا - مدیر امور مصرف شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران با اشاره به ضرورت رفع ناترازی بنزین، گفت: تداوم وضع موجود و شکاف میان عرضه و تقاضا، پایداری تراز انرژی کشور را تهدید می‌کند؛ از این رو، تمرکز اصلی مجموعه پالایش و پخش، بر پیاده‌سازی فوری راهکارهای مدیریت تقاضا و توسعه سبد سوخت است.

عماد رفیعی امروز (دوشنبه، ۲۲ تیر) در برنامه زنده میز اقتصاد با اشاره به بازگشت رشد مصرف بنزین هم‌زمان با آغاز سفرهای تابستانی گفت: با بازگشت فعالیت‌های اقتصادی به وضعیت عادی و آغاز سفرهای تابستانی مصرف بنزین با شتاب در حال افزایش و در آستانه دستیابی به رکوردهای سال گذشته است.
وی با اشاره به ناترازی موجود در بخش تولید و مصرف بنزین، گفت: این ناترازی و کمبود تولید در برابر مصرف، فشار سنگینی به واردات ایجاد کرده است؛ به‌طوری که سال گذشته واردات مستقیم بنزین ۱۳ میلیون لیتر در روز بوده که حدود ۳ میلیارد دلار فشار مستقیم بر تراز ارزی کشور وارد کرد.
هزینه ۶ میلیارد دلاری برای واردات بنزین
مدیر امور مصرف شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران ادامه داد: اگر هزینه تأمین ریفورمیت و افزودنی‌های پتروشیمی را نیز به این ارقام اضافه کنیم، مجموع هزینه ارزی تأمین بنزین به ۶ میلیارد دلار می‌رسد؛ هزینه‌ای که دولت به‌صورت ارزی و نه یارانه‌ای، آن را پرداخت می‌کند تا فرآورده را در اختیار مردم قرار دهد.
رفیعی با یادآوری اینکه در سال ۱۴۰۴ بیشترین میزان مصرف در روزهای جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه ثبت شده است، تصریح کرد: در جنگ ۱۲ روزه با مصرف ۱۹۷ میلیون لیتر بنزین در یک روز رکورد تاریخی ۳۰ ساله مصرف بنزین در کشور شکسته شد، همچنین در جنگ تحمیلی سوم نیز رکورد مصرف ۱۹۳ میلیون لیتر بنزین در یک روز به ثبت رسیده است.
وی همچنین با اشاره به ریشه‌های ناترازی گفت: ایران در سال ۱۳۹۹ با ۳ میلیارد دلار صادرات، بنزین را به کالای اول صادراتی خود تبدیل کرده بود، اما اکنون تراز ارزی این حوزه با تفاوتی ۹ میلیارد دلاری نسبت به آن سال روبه‌رو است. تثبیت قیمت‌ بنزین در سال‌های اخیر و به‌دنبال آن کاهش انگیزه استفاده از حمل‌ونقل عمومی و عدم متنوع‌سازی سبد سوخت از جمله عوامل مهم ناترازی بنزین در کشور است.
رشد تبدیل خودروهای بنزینی به دوگانه‌سوز
مدیر امور مصرف شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران با اشاره به اقدام‌های انجام‌شده در حوزه مهار رشد مصرف بنزین، افزود: در حوزه تنوع‌بخشی به سبد سوخت، روند تبدیل خودروهای بنزین سوز به دوگانه‌سوز که در سال ۱۴۰۳ به ۲۱ هزار دستگاه رسیده بود، در سال ۱۴۰۴، به ۶۷ هزار دستگاه افزایش یافت، همچنین برنامه داریم امسال تبدیل کارگاهی خودروهای بنزینی به خودروهای دوگانه‌سوز را از ۱۰۰ هزار دستگاه عبور دهیم.
رفیعی با بیان اینکه همچنین ۲ همت برای تسویه مطالبات پیمانکاران سی‌ان‌جی تأمین شده است، تأکید کرد: متاسفانه مشکل اصلی عدم استقبال مردم در استفاده از سوخت سی‌ان‌جی است، به‌گونه‌ای که هم‌اکنون میزان استفاده از این سوخت طی سال‌های اخیر از ۲۴ میلیون مترمکعب در روز به ۱۵ میلیون مترمکعب کاهش یافته است.
وی با اشاره به برخی مشکلات و نگرانی‌های مردم در زمینه تبدیل کارگاهی خودروی شخصی تک‌سوز خود به دوگانه‌سوز، گفت: نسل چهارم کیت‌های دوگانه‌سوز سی‌ان‌جی که هم‌اکنون روی خودروهای دوگانه‌سوز نصب می‌شود، نگرانی‌های فنی رانندگان را برطرف کرده است، همچنین از دو هفته آینده نیز با هدف متنوع‌سازی سبد سوخت کشور، ال‌پی‌جی نیز به‌صورت رسمی وارد سبد سوخت کشور خواهد شد.
نصب ۲۷ ایستگاه شارژ برقی در پمپ بنزین‌ها
مدیر امور مصرف شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران با تاکید بر اینکه با هدف حمایت از خودروهای برقی و هیبریدی مجوز نصب ایستگاه شارژ خودروهای برقی برای پمپ بنزین‌ها نیز در سال ۱۴۰۴ ابلاغ شد، افزود: طی یکسال اخیر ۳۲۳ مجوز صادر و ۲۷ ایستگاه شارژ برقی در پمپ بنزین‌ها نصب شده است.
رفیعی در پایان با تأکید بر اهمیت مدیریت مصرف در ناوگان تاکسی‌های عمومی و اینترنتی گفت: حمایت از افزایش خودروهای برقی در ناوگان تاکسی‌ها در دستور کار قرار گرفته است، چراکه ۷۷ درصد تاکسی‌ها تک‌سوز هستند و با توجه به پیمایش‌های بسیار بالا و مصارف بالای سوخت، برقی کردن این ناوگان نقش قابل‌توجهی در کاهش مصرف سوخت خواهد داشت.
زنگ خطر برای بودجه کشور
در ادامه این برنامه محمدحسین مصباح، کارشناس اقتصادی، با تأکید بر بزرگی ارقام ناترازی سوخت گفت: عدد ۶ میلیارد دلار شاید در نگاه اول کوچک به‌نظر برسد، اما زمانی که آن را با بودجه آموزش و پرورش (حدود ۴ میلیارد دلار) یا بودجه نظامی کشور (حدود ۶ تا ۷ میلیارد دلار) مقایسه می‌کنیم، متوجه ابعاد بزرگ فشار ارزی وارده می‌شویم.
وی افزود: بخش قابل‌توجهی از سوخت وارداتی بنزین به دلیل قاچاق یا هدررفت، بهره‌وری لازم را برای اقتصاد ملی ندارد. در شرایط کنونی که برخی از زیرساخت‌های صنعت نفت در جنگ تحمیلی سوم آسیب دیده‌اند، پیش‌بینی می‌شود نیاز به واردات فرآورده در سال پیش‌رو نسبت به پارسال افزایش قابل‌توجهی یابد که این یک زنگ خطر بزرگ برای بودجه کشور است.