بازار آریا - دنیای اقتصاد : پیروزی قاطع حزب لیبرال دموکرات ژاپن (LDP) در انتخابات اخیر پارلمانی، نقطه عطف مهمی در سیاست داخلی و خارجی این کشور به شمار میرود و موقعیت نخستوزیر «سانائه تاکایچی» را بهطور چشمگیری تقویت کرده است. طبق نتایج اعلامشده، حزب حاکم توانست بیش از ۳۱۰ کرسی از مجموع ۵۰۰ کرسی مجلس نمایندگان را بهدست آورد و به اکثریت دوسوم پارلمان که در تاریخ ژاپن بیسابقه است، دست یابد. همچنین حزب همپیمان دولت، «حزب نوآوری ژاپن»، با کسب دهها کرسی دیگر، جایگاه ائتلاف حاکم را مستحکمتر کرده است. در مقابل، احزاب مخالف شکست سنگینی را تجربه کردند و بخش بزرگی از کرسیهای خود را از دست دادند.
سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، پس از پیروزی در انتخابات پارلمانی سخنرانی کرد./ عکس: AFP
این پیروزی به تاکایچی اختیار گستردهای برای اجرای برنامههای سیاسی و اقتصادی میدهد. یکی از مهمترین وعدههای او کاهش مالیات بر مصرف است که هدف آن کاهش فشار اقتصادی بر خانوارها و مقابله با افزایش هزینههای زندگی عنوان شده است. دولت ژاپن قصد دارد مالیات بر مواد غذایی را برای مدت محدود کاهش دهد یا حذف کند. چنین سیاستی در شرایطی مطرح میشود که اقتصاد ژاپن با چالشهایی همچون کاهش ارزش ین، افزایش هزینههای معیشتی و نیاز به رشد پایدار اقتصادی مواجه است. واکنش بازارهای مالی نیز نشاندهنده خوشبینی نسبت به آینده اقتصادی بود و شاخص بورس ژاپن رشد قابلتوجهی را تجربه کرد. محبوبیت شخصی تاکایچی یکی از عوامل اصلی موفقیت انتخاباتی او محسوب میشود. او نخستین زن در تاریخ ژاپن است که به مقام نخستوزیری رسیده و در مدت کوتاه حضور خود در قدرت توانسته اعتماد عمومی را جلب کند. سبک رهبری قاطع، فعالیت گسترده در رسانهها و شبکههای اجتماعی و تصویر شخصیتی فعال و کاریزماتیک باعث شده او مورد توجه رأیدهندگان قرار گیرد. تصمیم او برای انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات زودهنگام، اقدامی پرریسک بود، اما نتیجه انتخابات نشان داد که این تصمیم به تقویت مشروعیت سیاسی او انجامیده است.
اکثریت دوسوم در مجلس نمایندگان اهمیت بسیار زیادی دارد؛ زیرا به دولت اجازه میدهد در صورت مخالفت مجلس اعلا، قوانین مورد نظر خود را تصویب کند. همچنین این اکثریت امکان طرح اصلاحات قانون اساسی را فراهم میکند؛ موضوعی که سالها یکی از اهداف جریان محافظهکار ژاپن بوده است. در صورت تحقق این اصلاحات، احتمال افزایش نقش نظامی ژاپن و گسترش توان دفاعی این کشور وجود دارد.در عرصه سیاست خارجی، پیروزی تاکایچی پیامدهای مهمی برای روابط بینالمللی ژاپن خواهد داشت. روابط با ایالات متحده احتمالا بیش از گذشته تقویت میشود؛ زیرا دولت آمریکا بهویژه دونالد ترامپ از تاکایچی حمایت کرده و بر گسترش همکاریهای امنیتی و راهبردی میان دو کشور تاکید دارد. این نزدیکی میتواند نقش ژاپن را در ساختار امنیتی منطقه آسیا-اقیانوسیه تقویت کند.
در مقابل، روابط ژاپن با چین احتمالا با تنش بیشتری همراه خواهد شد. تاکایچی پیشتر موضعی صریح درباره تایوان اتخاذ کرده و اعلام کرده بود که در صورت حمله چین به این جزیره، احتمال واکنش نظامی ژاپن وجود دارد. این مواضع موجب نگرانی شدید پکن شده و در گذشته نیز به اقدامات اقتصادی و نظامی چین علیه ژاپن منجر شده است. با تثبیت قدرت سیاسی تاکایچی، انتظار میرود رقابت راهبردی میان دو کشور تشدید شود.
علاوه بر مسائل خارجی، دولت جدید با چالشهای داخلی مهمی نیز روبهرو است. جمعیت رو به سالمندی، کاهش نرخ تولد، افزایش هزینههای رفاهی و نیاز به اصلاح ساختار اقتصادی از جمله مهمترین مشکلات پیش روی دولت محسوب میشوند. تاکایچی وعده داده است با اجرای سیاستهای اقتصادی فعال، رشد پایدار و افزایش قدرت رقابتپذیری ژاپن را دنبال کند.در مجموع، انتخابات اخیر ژاپن نهتنها موجب تثبیت قدرت حزب حاکم و نخستوزیر شده، بلکه مسیر آینده این کشور را در حوزههای اقتصادی، امنیتی و دیپلماتیک تحت تاثیر قرار داده است. موفقیت یا شکست برنامههای تاکایچی میتواند نقش ژاپن را در معادلات منطقهای و جهانی در سالهای آینده تعیین کند.