بازار آریا - دنیای اقتصاد : دولت آمریکا، چین را متهم کرد که در سال ۲۰۲۰ یک آزمایش هستهای پنهانی انجام داده است. همزمان، دولت ترامپ به دنبال دستیابی به یک توافق فراگیر درباره تسلیحات هستهای شامل چین و روسیه است. این اتهام در حالی مطرح شد که آخرین پیمان کنترل تسلیحات هستهای میان آمریکا و روسیه منقضی شده و برای اولین بار در دههها، بزرگترین قدرتهای هستهای جهان بدون محدودیت رسمی در زرادخانههای خود قرار گرفتهاند.
به گزارش سیانان، دولت ترامپ و برخی مقامات ارشد تاکید کردهاند که دیگر محدودیتهای پیمان جدید استارت (توافق کنترل تسلیحات هستهای بین آمریکا و روسیه که در سال ۲۰۱۰ امضا شد) را نخواهند پذیرفت و معتقدند به یک توافق جدید نیاز است که تهدیدهای ناشی از مسکو و پکن را پوشش دهد. ترامپ سال گذشته همچنین خواستار از سرگیری آزمایشهای هستهای آمریکا شد.
توماس دینانو، معاون وزیر امور کنترل تسلیحات و امنیت بینالمللی ایالات متحده، در سخنرانی خود در کنفرانس جهانی خلع سلاح در وین گفت: «دولت آمریکا مطلع است که چین آزمایشهای هستهای انجام داده و برای آزمایشهایی با قدرت صدها تن تیانتی آمادهسازی کرده است.» او بدون ارائه جزئیات بیشتر افزود که یکی از این آزمایشها در ۲۲ ژوئن ۲۰۲۰ انجام شده است. به گفته مقامات سابق آمریکا، اطلاعات مربوط به این آزمایش اخیرا غیرمحرمانه شده است. دینانو چین را متهم کرد که با روشهای خاصی، از جمله «جداسازی» سعی در مخفی کردن آزمایشها داشته است تا فعالیتهای هستهای خود را از دید جهان پنهان کند. کارشناسان توضیح دادهاند که این روش شامل حفر حفرههای بزرگ برای کاهش فعالیتهای لرزهای ناشی از انفجار هستهای است، تا تشخیص آن دشوار شود. با این حال، راب فلوید، دبیر اجرایی سازمان پیمان منع جامع آزمایشهای هستهای اعلام کرد که سیستم نظارت بینالمللی این سازمان هیچ رویدادی مطابق ویژگیهای انفجار هستهای در تاریخ مذکور ثبت نکرده است. او تاکید کرد که این سازمان قادر به شناسایی آزمایشهای هستهای با قدرت معادل یا بیش از حدود ۵۰۰ تن تیانتی است و آزمایشهای کرهشمالی را بهطور کامل شناسایی کرده است.
به گفته دینانو، مقیاس آزمایش چینیها «در صدها تن» بوده و مشخص نیست که آیا این میزان برای ثبت در سیستم نظارتی کافی بوده یا خیر. کارشناسان معتقدند در صورت آزمایش بسیار کمقدرت، امکان پنهان ماندن آن از رصدخانههای CTBTO وجود دارد. چین در واکنش، سیاست «عدم استفاده اول» از تسلیحات هستهای و استراتژی دفاعی هستهای خود را تایید و اعلام کرد که به تعهد خود برای توقف آزمایشهای هستهای پایبند است. پکن همچنین آماده همکاری با همه طرفها برای حفظ اعتبار پیمان منع جامع آزمایشهای هستهای و تضمین امنیت جهانی است. دینانو همچنین پایاندوره محدودیتهای یکجانبه آمریکا را یادآور شد و اشاره کرد که پایان پیمان جدید استارت ممکن است زمینه گسترش زرادخانه آمریکا را فراهم کند، اگرچه صریحا نگفت که واشنگتن بلافاصله سلاحهای بیشتری مستقر خواهد کرد. او تاکید کرد که آمریکا برنامههای مدرنسازی هستهای خود را ادامه خواهد داد تا از امنیت و بازدارندگی پایدار اطمینان حاصل شود.
مقامات آمریکایی معتقدند که پایان پیمان جدید استارت میتواند چین را به میز مذاکره درباره کنترل تسلیحات هستهای بکشاند، هرچند پکن تاکنون همواره مذاکرات سهجانبه را رد کرده و استدلال میکند که زرادخانه آن با روسیه و آمریکا قابل مقایسه نیست. برخی تحلیلگران معتقدند انگیزه چین برای مذاکره باید حفظ منافع و محدود کردن تسلیحات آمریکا باشد، اما احتمالا پکن ترجیح میدهد بر قدرت هستهای خود تمرکز کند. کارشناسان کنترل تسلیحات هشدار دادهاند که اگر آزمایش هستهای چین واقعا رخ داده باشد، این مساله مشکل بزرگی است، اما تنها شکایت درباره آن بدون راهکار مشخص نمیتواند مشکل را حل کند. به گفته آنان، مذاکرات دوجانبه و رویکردهای منطقی برای کنترل تسلیحات هنوز بهترین مسیر است و احترام به محدودیتهای موجود نیز ضروری است.