بازار آریا - دنیای اقتصاد : صنعت آلومینیوم بورس تهران در هفت‌ماه نخست۱۴۰۵، در شرایطی که تولید آن تقریبا در سطح سال گذشته باقی ماند، رشد قابل‌توجهی در فروش و درآمد تجربه کرد.درآمد گروه با افزایش ۱۵۱درصدی به بیش از ۸۰هزار‌میلیارد تومان رسید و از کل درآمد سال۱۴۰۴ فراتر رفت. همزمان، حاشیه سود صنعت در تابستان به سطحی کم‌سابقه رسید و ۱۱واحد درصد بالاتر از میانگین تاریخی ایستاد. با این حال، بهبود سودآوری میان شرکت‌ها یکسان نبود و بخش عمده آن به عملکرد ۲شرکت بزرگ، به‌ویژه «فایرا»، بازمی‌گردد.
صنعت آلومینیوم بورس تهران از ۲بخش متفاوت تشکیل شده است. «آلومینا» با تولید پودر مورد استفاده در کارخانه‌های آلومینیوم، سهم عمده‌ای از تناژ گروه را در اختیار دارد. در بخش دیگر، شرکت‌هایی فعالیت می‌کنند که محصولاتی نظیر شمش، تسمه، راد و کابل تولید می‌کنند.
تولید صنعت در هفت‌ماه نخست امسال با افت ۲درصدی به ۶۰۹هزار تن رسید و تقریبا در سطح دوره مشابه سال قبل باقی ماند. در این میان، تولید «آلومینا» با ثبت حدود ۵۰۱هزار تن تقریبا بدون تغییر بود، اما تولید محصولات آلومینیومی ۱۱درصد کاهش یافت و به ۱۰۸هزار تن رسید. «فایرا» با تولید حدود ۸۷هزار تن، ۱۲درصد کمتر از سال قبل تولید کرد و همچنان نزدیک به ۸۰درصد تولید محصولات آلومینیومی را در اختیار داشت. در سایر شرکت‌ها نیز روند تولید یکسان نبود. «فمراد» و «فنوال» به‌ترتیب کاهش ۱۶ و ۲درصدی را ثبت کردند. در مقابل، «فالوم» با رشد ۲۵درصدی تولید، تنها شرکت این بخش بود که افزایش تولید داشت.
با وجود افت نسبی تولید، مقدار فروش صنعت با رشد ۱۰درصدی به حدود ۲۴۵هزار تن رسید. این افزایش بیشتر از محل رشد فروش محصولات آلومینیومی رقم خورد. فروش این بخش با افزایش ۱۶درصدی به حدود ۱۲۳هزار تن رسید و تقریبا نیمی از فروش مقداری گروه را تشکیل داد. «فایرا» با رشد ۲۲درصدی فروش به بیش از ۱۰۱هزار تن رسید و مهم‌ترین سهم را در افزایش فروش این بخش داشت. فروش «فالوم» نیز ۵۲درصد افزایش یافت؛ اما «فمراد» و «فنوال» با کاهش فروش مواجه شدند.
نکته قابل‌توجه در کارنامه «فایرا»، پیشی‌گرفتن فروش از تولید است. این شرکت در هفت‌ماه نخست حدود ۱۴هزار و ۶۵۴تن بیشتر از مقدار تولید خود فروخت. این اختلاف نشان می‌دهد بخشی از فروش از محل موجودی محصولات تامین شده است. در مجموع، رشد فروش صنعت در شرایطی رقم خورد که تولید افزایش نیافته بود و موجودی انبار نیز در عملکرد برخی شرکت‌ها نقش داشت.
افزایش نرخ‌ها درآمد را به قله رساند
مهم‌ترین اتفاق در کارنامه مالی صنعت آلومینیوم، فاصله‌گرفتن رشد درآمد از تغییرات مقدار فروش است. درآمد گروه در هفت‌ماه نخست با افزایش ۱۵۱درصدی به ۸۰هزار و ۹۰۱میلیارد تومان رسید. این رقم حدود ۱۲درصد بیشتر از کل درآمد سال ۱۴۰۴ بود. به این ترتیب، آلومینیومی‌ها در هفت ماه درآمدی بیشتر از مجموع عملکرد دوازده‌ماهه سال گذشته ثبت کردند.
روند ماهانه نیز از تداوم رشد درآمد حکایت دارد. هرچند تیرماه با درآمد کمتر از ۸هزار‌میلیارد تومان ضعیف‌ترین ماه این دوره بود، مهرماه با ثبت ۱۴هزار و ۳۹۷میلیارد تومان به بالاترین درآمد ماهانه رسید. این عملکرد در شرایطی رقم خورد که تولید برخی شرکت‌ها، از جمله «فایرا»، کاهش یافته بود. بنابراین، افزایش نرخ فروش در کنار رشد مقدار فروش، نقش اصلی را در جهش درآمد صنعت ایفا کرد.
«فایرا» با درآمد ۵۵هزار و ۲۱۱میلیارد تومانی، حدود ۶۸درصد از درآمد گروه را به خود اختصاص داد. درآمد این شرکت با رشد ۱۹۹درصدی همراه شد و از کل درآمد سال گذشته آن نیز ۲۴درصد فراتر رفت. «آلومینا» نیز با درآمد ۱۶هزار و ۲۴۶میلیارد تومانی و رشد ۶۹درصدی، حدود یک‌پنجم درآمد صنعت را ساخت. پس از این دو شرکت، «فنوال» با درآمد ۵هزار و ۵۲۱میلیارد تومان قرار گرفت. درآمد «فمراد» و «فالوم» نیز به‌ترتیب ۱۵۷ و ۱۶۵درصد افزایش یافت.
رشد جهانی در سایه جهش ارزی
افزایش نرخ فروش محصولات، مهم‌ترین عامل تقویت درآمد ریالی صنعت بوده است. مقایسه نرخ‌های مهرماه با ماه مشابه سال قبل نشان می‌دهد محصولات اصلی گروه بین ۱۲۱ تا ۱۷۴درصد افزایش قیمت داشته‌اند. نرخ شمش «فایرا» با رشد ۱۴۹درصدی به بیش از ۶۰۷میلیون تومان برای هر تن رسید. نرخ راد «فمراد» نیز با همین میزان افزایش به حدود ۶۹۸میلیون تومان رسید. در این میان، تسمه «فنوال» با رشد ۱۷۴درصدی بیشترین افزایش نرخ را ثبت کرد و قیمت آن از یک‌میلیون تومان برای هر کیلوگرم عبور کرد. نرخ کابل «فالوم» نیز ۱۲۱درصد افزایش یافت و پودر آلومینا بیش از دو برابر شد. روند افزایش نرخ از ابتدای سال نیز یکسان نبود. نرخ تسمه «فنوال» تا مهرماه ۷۷درصد و راد «فمراد» ۴۳درصد رشد کرد. در مقابل، شمش «فایرا» در همین بازه ۲۱درصد افزایش قیمت داشت. با این حال، میانگین نرخ فروش شمش این شرکت در هفت‌ماه نخست به حدود ۵۴۴میلیون تومان برای هر تن رسید که ۱۴۵درصد بیشتر از دوره مشابه سال قبل بود. در بازار جهانی نیز قیمت آلومینیوم در بورس فلزات لندن در شهریورماه به بیش از ۳هزار و ۳۰۰دلار برای هر تن رسید و در مقایسه دوازده‌ماهه حدود ۲۷درصد افزایش یافت. با این حال، رشد بیش از ۱۴۰درصدی نرخ ریالی شمش در شرکت‌های بورسی به‌مراتب بیشتر از افزایش قیمت جهانی بود. از این رو، در کنار رشد بهای جهانی، تغییرات نرخ ارز نیز سهم مهمی در افزایش نرخ ریالی محصولات داشته است.
تابستان پرسود آلومینیوم‌ها
افزایش درآمد صنعت در صورت‌های مالی فصلی نیز بازتاب پیدا کرده است. بررسی حاشیه سود شرکت‌های این صنعت از بهار۱۳۹۹ تا تابستان۱۴۰۵ نشان می‌دهد عملکرد ۲فصل نخست امسال، به‌ویژه تابستان، بالاتر از میانگین تاریخی قرار گرفته است. میانگین تاریخی حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص صنعت به‌ترتیب ۲۳، ۱۹ و ۱۸درصد بوده است.
در بهار امسال، حاشیه سود ناخالص صنعت به ۲۶درصد، عملیاتی به ۲۳درصد و خالص به ۱۹درصد رسید. اما تابستان فاصله بیشتری با میانگین تاریخی ایجاد کرد. حاشیه سود ناخالص به ۳۵درصد، عملیاتی به ۳۱درصد و خالص به ۲۷درصد افزایش یافت. به این ترتیب، میانگین سه شاخص به ۳۱درصد رسید که ۱۱واحد درصد بالاتر از میانگین تاریخی است.
مقایسه با تابستان‌های سال‌های گذشته نیز از کم‌سابقه‌بودن این عملکرد حکایت دارد. حاشیه سود ناخالص و خالص تابستان ۱۴۰۵ بالاترین سطح دوره بررسی را ثبت کردند و حاشیه سود عملیاتی نیز پس از تابستان ۱۴۰۰ در جایگاه دوم قرار گرفت. این در حالی است که حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص صنعت در سال ۱۴۰۴ به‌ترتیب ۲۰، ۱۵ و ۱۳درصد بود و هر سه شاخص پایین‌تر از میانگین تاریخی قرار داشتند.
جاماندگی سودآوری کوچک‌ترها
در میان شرکت‌های صنعت، «فایرا» بیشترین فاصله را با میانگین تاریخی حاشیه سود خود ثبت کرد. میانگین تاریخی حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص این شرکت به‌ترتیب ۳۰، ۲۴ و ۲۳درصد بوده است. این شاخص‌ها در بهار به ۴۲، ۴۰ و ۳۰درصد رسیدند و در تابستان به‌ترتیب ۶۵، ۵۹ و ۵۶درصد ثبت شدند. میانگین سه حاشیه سود شرکت در تابستان به حدود ۶۰درصد رسید که بیش از دوبرابر میانگین تاریخی آن است.
«آلومینا» نیز در هر دو فصل بالاتر از میانگین بلندمدت خود قرار گرفت. حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص این شرکت در بهار به‌ترتیب ۳۴، ۳۱ و ۲۷درصد و در تابستان ۳۸، ۲۹ و ۲۶درصد بود. در مقابل، «فنوال» که در بهار حاشیه سود ناخالص و عملیاتی ۴۸ و ۴۶درصدی داشت، در تابستان به محدوده میانگین تاریخی خود بازگشت و حاشیه سود خالص آن نیز به ۲۶درصد کاهش یافت. در سوی دیگر، «فمراد» همچنان با چالش سودآوری مواجه است. حاشیه سود ناخالص این شرکت در بهار و تابستان به‌ترتیب ۳ و ۲درصد بود و حاشیه سود خالص نیز در هر ۲فصل به ۲درصد رسید. «فالوم» نیز در بهار حاشیه سود ناخالص ۵درصدی و حاشیه سود عملیاتی منفی ۳درصدی داشت و برای تابستان صورت مالی فصلی ارائه نکرد.