بازار آریا - دنیای اقتصاد- کسری غفوری : رأیدهندگان ایالت دلاور روز سهشنبه برای تعیین نامزدهای نهایی احزاب در انتخابات سنا، مجلس نمایندگان و چند کرسی محلی پای صندوقهای رای رفتند تا پرونده آخرین رقابتهای مقدماتی کنگره در چرخه انتخابات میاندورهای ۲۰۲۶ بسته شود. در شاخصترین رقابت این دوره، خبرگزاری آسوشیتدپرس پیشبینی کرد که کریس کونز، سناتور نامآشنای دموکرات، با پشت سر گذاشتن سه رقیب درونحزبی به آسانی به پیروزی رسیده است. کونز نخستین بار در سال ۲۰۱۰ و پس از کنارهگیری جو بایدن برای تصدی سمت معاونت ریاستجمهوری، به سنا راه یافت. از جمله رقبای او در این دور، اریک هنسن، فعال پیشین بخش خصوصی بود که با هویتی ضدترامپ در برگه رای حاضر شد. در این رقابت، برتری مالی سناتور مستقر چشمگیر بود؛ کونز موفق به جمعآوری بیش از ۶.۸میلیون دلار برای کارزار خود شد، درحالیکه نزدیکترین رقیب درونحزبی او تنها ۱۵۰هزار دلار کمک مالی جذب کرد و دو نامزد دیگر از جمله هنسن هیچ رقمی را برای کارزارشان به ثبت نرساندند.
در جبهه مقابل، مایک کاتز، قانونگذار پیشین ایالتی، با پیروزی در رقابت مقدماتی جمهوریخواهان به عنوان رقیب کونز در انتخابات سراسری نوامبر مشخص شد. با توجه به بافت سنتی و نفوذ پایدار حزب دموکرات در دلاور، تحلیلگران شانس کونز را برای پیروزی نهایی بسیار بالا میدانند. جمهوریخواهان از سال ۱۹۶۶ به این سو هرگز موفق به فتح کرسی سنا در این ایالت نشدهاند؛ سالی که کالب باگز به این جایگاه رسید اما شش سال بعد مغلوب جو بایدن ۲۹ساله شد. باگز با این شکست، زمینه ورود یکی از جوانترین سناتورهای تاریخ آمریکا را فراهم ساخت؛ چهرهای که حدود نیم قرن بعد در جایگاه کهنسالترین رئیسجمهور ایالات متحده قرار گرفت.
در رقابت مجلس نمایندگان نیز سارا مکبراید، نماینده مستقر و تنها عضو دلاور در این مجلس، بدون هیچ رقیبی در مقدماتی دموکراتها در مسیر ابقای خود پیش رفت. دموکراتها از سال ۲۰۱۰ کنترل کامل این حوزه انتخابیه را در دست دارند. از سوی دیگر، جو آرمینیو توانست با شکست رقبای خود در اردوگاه جمهوریخواهان، به عنوان نامزد این حزب برای رویارویی با مکبراید انتخاب شود. یکی از رقبای شکستخورده آرمینیو پیش از این عضو حزب دموکرات بود که با تغییر موضع سیاسی به جمع جمهوریخواهان پیوسته بود.
کمتر از دو ماه تا رایگیری انتخابات میاندورهای آمریکا
در شرایطی که کمتر از دو ماه تا برگزاری انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا باقی مانده است، ارزیابی کارشناسان برجسته افکار عمومی نشان میدهد که موازنه قوا در واشنگتن ممکن است دستخوش تغییری اساسی شود. روزنامه نیویورکتایمز در یک تحلیل جامع با حضور گروهی از کارشناسان ارشد نظرسنجی و علوم سیاسی، وضعیت رقابتهای پیشرو را مورد ارزیابی قرار داده است. درحالیکه برآوردهای ابتدای تابستان حاکی از برتری شکننده دموکراتها در مجلس نمایندگان و حفظ اکثریت سنا توسط جمهوریخواهان بود، اکنون بخش عمدهای از این تحلیلگران دیدگاه خود را تعدیل کرده و معتقدند دموکراتها از شانس واقعی برای تسلط بر هر دو مجلس برخوردار شدهاند.
برای دستیابی به اکثریت در مجلس نمایندگان، تصاحب ۲۱۸ کرسی حد نصاب تعیینکننده به شمار میرود. پیشبینیها نشان میدهد که در پنج مدل پیشبینی معتبر، ۲۲۳ حوزه انتخاباتی در اختیار دموکراتها ارزیابی شده و ۱۷ حوزه دیگر محل اختلاف این مدلهاست؛ نارضایتیهای معیشتی راه را برای بازپسگیری این مجلس هموار کرده است. با این حال، رقابت در سنا به مراتب حساستر و پیچیدهتر دنبال میشود. دموکراتها برای تثبیت کنترل این نهاد نیازمند دستکم ۵۱ کرسی هستند تا بر رای تعیینکننده معاون رئیسجمهور غلبه کنند. نیت سیلور رقابت بر سر سنا را بسیار پایاپای میداند؛ مدل آماری او ۵۱ کرسی را برای دموکراتها پیشبینی میکند، هرچند خود او تاکید دارد این رقم در واقع یک تساوی کامل است و اگر اعشار مجاز بود، چیزی نزدیک به ۵۰.۵ در برابر ۴۹.۵ میشد.
کاهش محسوس نرخ رضایت از عملکرد دونالد ترامپ تا محدوده ۳۸درصد، اصلیترین عامل افزایش فشارهای سیاسی بر جمهوریخواهان است. در تاریخ انتخابات میاندورهای آمریکا، افت محبوبیت رئیسجمهور مستقر همواره موجب کاهش مشارکت پایگاه رای آن حزب و در نتیجه از دست رفتن کرسیهای کنگره بوده است. با این وجود، شاخصهای اقتصادی پیامهای متناقضی مخابره میکنند. اگرچه افزایش قیمت سوخت فضای سنگینی علیه حزب حاکم ایجاد کرده، اما تثبیت نرخ بیکاری در سطح ۴.۱درصد، نوعی سپر دفاعی برای محافظهکاران فراهم ساخته تا از عملکرد اقتصادی خود در برابر انتقادها دفاع کنند.
در سطح رفتارشناسی رأیدهندگان، تغییر تمایلات سیاسی ساکنان تحصیلکرده حومهها به سمت دموکراتها، مزیت این حزب را در میان رأیدهندگان قطعی افزایش داده است. علاوه بر این، دادهها نشان میدهد بین ۸ تا ۱۴درصد از لاتینتبارانی که پیشتر حامی ترامپ بودند، این بار قصد دارند به نامزدهای دموکرات رای دهند. اگرچه جمهوریخواهان در اواخر تابستان موفق شدهاند شکاف انگیزه مشارکت را تا حدی جبران کنند، اما برتری میانگین نظرسنجیهای سراسری به نفع رقبای آنان همچنان پابرجاست.
بررسی میدان رقابت در ایالتهای کلیدی نیز چشماندازهای متنوعی را به نمایش میگذارد. در ایالت جورجیا، رقابت بر سر کرسی فرمانداری میتواند به انتخاب نخستین زن سیاهپوست در این جایگاه منجر شود و همزمان جایگاه سناتورهای دموکرات را در این ایالت تقویت کند. در فلوریدا، تغییر مرزبندی حوزهها به آزمونی جدی برای ارزیابی وزن رأیدهندگان لاتینتبار، سیاهپوست و طبقه متوسط تبدیل شده و پیروزی در این مناطق میتواند نشانه شکلگیری یک موج ملی باشد.
در ایالتهای «کمربند زنگار» [روست بلت (Rust Belt): منطقهای در شمالشرقی و میانغرب ایالات متحده است که شامل ایالتهایی چون پنسلوانیا، میشیگان، ویسکانسین، اوهایو، ایندیانا و ایلینوی میشود. این منطقه در گذشته «کمربند صنعتی» نامیده میشد] نظیر میشیگان و اوهایو، رقابتها به محکی برای سنجش کارآمدی چهرههای سنتی در برابر چهرههای جدید سیاسی بدل شده است. در میشیگان، نامزدی چهرههای نزدیک به جریان ترقیخواه واکنش رأیدهندگان میانه را به چالش میکشد. در اوهایو، شرود براون، سناتور پیشین دموکرات، برای بازگشت به سنا تلاش میکند و رقابت فرمانداری نیز کاملا پایاپای است؛ هرچند کارشناسان هشدار میدهند براون در همین مقطع از سال ۲۰۲۴ نیز پیشتاز بود اما در نهایت با اختلاف ۳.۶درصد شکست خورد. همزمان در جنوب تگزاس، بازگشت نسبی رأیدهندگان مرزی به سمت نامزدهای دموکرات، زنگ خطری را برای استراتژیستهای حزب جمهوریخواه به صدا درآورده است.
در نهایت، مجموع روندهای سیاسی و اجتماعی بیانگر آن است که فشارهای ناشی از عملکرد دولت مستقر و انگیزه بالای مخالفان، فضای عمومی را به نفع دموکراتها سوق داده است. هرچند پایداری برخی متغیرهای کلان اقتصادی و جغرافیای سنتی انتخابات مانع از پیشبینی یک پیروزی قاطع و بیدردسر میشود، اما نشانهها از شکلگیری کنگرهای متفاوت حکایت دارند که میتواند آرایش سیاسی آمریکا را در سالهای منتهی به انتخابات ریاستجمهوری بعدی به طور بنیادین دگرگون سازد.
اگر ترامپ ببازد استیضاح میشود؟
دونالد ترامپ در ماههای اخیر بارها به هواداران و نمایندگان جمهوریخواه هشدار داده است که از دست دادن اکثریت کنگره در انتخابات میاندورهای سال ۲۰۲۶، مسیر را برای استیضاح مجدد او هموار خواهد کرد. این موضعگیری ترامپ بیش از هر چیز با هدف تهییج پایگاه رای جمهوریخواهان در رقابتی فشرده مطرح میشود، هرچند تحلیلگران معتقدند سناریوی استیضاح، حتی در صورت پیروزی دموکراتها، روندی پیچیده و زمانبر خواهد بود.
بر اساس قانون اساسی ایالات متحده، تصویب طرح استیضاح در مجلس نمایندگان تنها به اکثریت ساده نیاز دارد، اما برکناری نهایی رئیسجمهور مستلزم جلب آرای دوسوم اعضای سنا است؛ حدنصابی که در تاریخ معاصر و با توجه به شکاف عمیق حزبی، دستیابی به آن بسیار دشوار به شمار میرود و در وضعیت فعلی تصور آن ممکن نیست.
افزون بر این، به نوشته مای استیت لاین، رهبران دموکرات تاکید کردهاند که در صورت تسلط بر مجلس نمایندگان، اولویت نخست آنها نه اقدام فوری برای استیضاح، بلکه فعالسازی سازوکارهای نظارتی، صدور احضاریهها و آغاز تحقیقات گسترده درباره عملکرد دولت و فعالیتهای مالی خانواده ترامپ خواهد بود. در واقع، ورود به مرحله استیضاح به مستندات بهدستآمده و محاسبات سیاسی رهبران حزب درباره واکنش افکار عمومی بستگی دارد. در همین حال، ترامپ همزمان با هشدار درباره تبعات سیاسی شکست، یکی از پرهزینهترین وعدههای اقتصادی کمپین خود را نیز برای حفظ کنگره روی میز گذاشته است.
او در همایش جمهوریخواهان در دالاس پیشنهاد پرداخت نقدی پنج هزار دلار به شهروندان بزرگسال آمریکایی را مطرح کرد؛ طرحی با عنوان سود سهام که طبق برآورد کارشناسان، هزینهای بین ۱.۲ تا ۱.۳۵تریلیون دلار بر بودجه فدرال تحمیل میکند. به دلیل نبود منابع مالی روشن و موانع قانونی متعدد، منتقدان این پیشنهاد را تلاشی صرفا پوپولیستی برای افزایش مشارکت رأیدهندگان میدانند، درحالیکه حامیان رئیسجمهور آن را گامی در جهت کاهش فشار تورم و هزینههای زندگی بر خانوارها ارزیابی میکنند. هشدار ترامپ پیرامون استیضاح احتمالی و وعده پرداخت کمکهای نقدی، دو بازوی یک راهبرد انتخاباتی واحد هستند. ترامپ از یک سو با پررنگ کردن خطر بازگشت دموکراتها به قدرت و از سوی دیگر با وعده مشوقهای مالی، میکوشد روند تاریخی از دست رفتن کرسیهای حزب حاکم در انتخابات میاندورهای را متوقف کند؛ راهبردی که سرنوشت آن در پای صندوقهای رای مشخص خواهد کرد که آیا کابوس استیضاح سوم به واقعیت تبدیل میشود یا خیر.