بازار آریا - شرکتهای نفتی کلمبیا که در چهار سال گذشته و در دوره ریاستجمهوری رو به پایانِ گوستاوو پترو عملا از فعالیتهای اکتشافی بازماندهاند، در چرخشی معکوس، اکنون در حال بررسی فرصتهای سرمایهگذاری در ونزوئلا هستند.
آندریا خارامیو
خبرنگار کلمبیا در بلومبرگ دو دهه پیش، مدیران و مهندسان نفتی ونزوئلا برای رهایی از صنعت انرژی دولتی رو به افول کشورشان، مصادره داراییها و پاکسازیهای سیاسی، روانه کلمبیا شدند؛ چراکه کلمبیا با زمینشناسی مشابه، نزدیکی فرهنگی و پیوندهای تاریخی، آنان را به خود فرا میخواند. اکنون که ونزوئلا در سال جاری از فشار تحریمها رها شده و بار دیگر درهای کشور را به روی سرمایهگذاری گشوده است، نوبت بخش نفت کلمبیاست تا برای یافتن فرصتهایی که در داخل از دست داده، آن سوی مرز را بنگرد. هرچند جانشین در آستانه انتخاب پترو ممکن است برنامه سبز او را برهم بزند، مدیران نفتی کلمبیا ریسک نمیکنند و همچنان برای احیای کسبوکار خود به شرق چشم دوختهاند. آنان اکنون آمادهاند تا در احیای ونزوئلا نقشی محوری ایفا کنند. ذخایر نفت ونزوئلا بسیار بیشتر از کلمبیاست؛ اما سوءمدیریت مزمن پس از به قدرت رسیدن هوگو چاوز، رئیسجمهور سوسیالیست این کشور در سال۱۹۹۹، تولید را بهشدت کاهش داد. پس از آنکه آمریکا در سال۲۰۱۹ تحریمهای نفتی علیه کاراکاس وضع کرد، تولید نفت کلمبیا به دو برابر همسایه خود رسید؛ اما اکنون روندها در جهت مخالف حرکت میکنند.
فابیولا زرپا
مدیر دفتر بلومبرگ
در کاراکاس یکی از شرکتهایی که برای بهرهگیری از این روند آماده میشود، «ایندیپندنس دریلینگ»، بزرگترین پیمانکار حفاری کلمبیاست. خوزه میگل سب، مدیر عملیات تجاری این شرکت، میگوید یک روز پس از آنکه نیروهای آمریکایی در سوم ژانویه نیکلاس مادورو (جانشین چاوز) را ربودند، دوستی از صنعت نفت در ونزوئلا با او تماس گرفت و گفت: «اینجا به شما نیاز داریم.» البته فعالیت در ونزوئلا آسان نیست. به گفته نفتکاران باسابقه، حتی تامین گازوئیل برای بهکار انداختن کامیونها و پمپهای حفاری -در کشوری که با کمبود سوخت و خطوط لوله و پالایشگاههای حادثهخیز دستبهگریبان است- مانعی لجستیک به شمار میرود. سب در گفتوگو با بلومبرگ گفت: «بازسازی ونزوئلا زمان میبرد؛ اما نخستین عاملی که آن را به حرکت درمیآورد خدمات نفتی است؛ زیرا باید نفت خام را از زمین بیرون بیاورند تا بتوانند آن را بفروشند.» او افزود که مانند بسیاری از شرکتهای کلمبیایی، ایندیپندنس نیز مهندسان ونزوئلایی در استخدام دارد که در پی بازگشت به کشورشان هستند.
نیکول یاپور
خبرنگار بازارهای مالی
بلومبرگ آوریل، ماهی پررفتوآمد در کاراکاس بود. نزدیک به هزار مدیر اجرایی، سرمایهگذار و وکیل برای حضور در یکی از بزرگترین کنفرانسهای انرژی این کشور در چند دهه اخیر، راهی پایتخت ونزوئلا شدند. نمایندگانی از آمریکا، برزیل، مکزیک، اسپانیا و ایتالیا در این رویداد حضور داشتند. «کمپترول» (اتاق خدمات میدانهای نفتی کلمبیا) نیز گروهی حدودا ۱۲۰نفره از مدیران را به نمایندگی از نزدیک به ۵۰شرکت سازماندهی کرد.
آلوارو خوسوئه یانیِس، مشاور حقوقی صنعت نفت کلمبیا، گفت با آنکه آمریکا پیشگام تلاشها برای ازسرگیری صنعت نفت ونزوئلاست، بسیاری از کالاها و خدمات را میتوان ارزانتر و کارآمدتر از کلمبیا تامین کرد. یانیِس میگوید مهاجرت ونزوئلاییها به کلمبیا باعث شده است که «تقریبا هر کلمبیایی یک دوست، همکار یا آشنای نزدیک ونزوئلایی داشته باشد.» به گفته او: «با گشودهشدن فرصتهای سرمایهگذاری در ونزوئلا، این پیوندهایی که طی ۲۰ سال گذشته شکل گرفتهاند، اهمیتی فوقالعاده خواهند یافت.»
ماریا کلارا مارتینز، شریک بانک سرمایهگذاری تخصصی «پیوت» در بوگوتا، از حاضران کنفرانس آوریل بود. او به برقراری ارتباط میان شرکتهای ونزوئلاییِ نیازمند خدمات و عرضهکنندگان کلمبیایی کمک میکند. مارتینز گفت: «ونزوئلا یکی از کانونهای راهبردی توجه ماست.» بر پایه دادههای کمپترول، تعداد چاههای اکتشافی در کلمبیا در سال گذشته، از ۸۷حلقه در سال۲۰۲۲ (سال آغاز به کار پترو) به ۴۵حلقه کاهش یافت. سرمایهگذاری در بخش اکتشاف نیز بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ بیش از ۴۰درصد افت کرد.
تولید نفت کلمبیا در سال جاری در محدوده روزانه ۷۴۰هزار بشکه بوده است؛ درحالیکه یک دهه پیش از یکمیلیون بشکه در روز فراتر میرفت. در مقابل، تولید ونزوئلا از کفِ کمتر از نیمی از این رقم در سال۲۰۲۰ -زمانی که یک خاموشی گسترده دکلهای حفاری را متوقف کرد- به بیش از یکمیلیون بشکه در روز افزایش یافته است.
دور دوم انتخابات در پیش است
چشمانداز انرژی کلمبیا به دور دوم انتخابات ریاستجمهوری در ۲۱ ژوئن وابسته است؛ رقابتی میان آبلاردو دِ لا اسپرییا (نامزد محافظهکارِ بیرون از ساختار رسمی) و ایوان سپدا (سناتور چپگرا و متحد پترو). دِ لا اسپرییا که در دور نخست در ماه گذشته برخلاف انتظار از سپدا پیشی گرفت، از حفاری نفت، از جمله روش شکست هیدرولیکی، حمایت میکند. سپدا نیز با مخالفت پترو با شکست هیدرولیکی همنظر است؛ اما از کنارگذاشتن تدریجیتر سوختهای فسیلی دفاع میکند. نلسون کاستانیدا، رئیس کمپترول، میگوید در بحبوحه این نااطمینانی، شرکتهای خدمات نفتی کلمبیا برای بهرهبرداری از ظرفیت بلااستفاده خود به ونزوئلا چشم دوختهاند.
کاستانیدا گفت: «کلمبیا را ترک نمیکنیم، اما باید مرزهای تازهای بگشاییم. دکلهایی در اختیار داریم که آمادهاند و میتوان آنها را به ونزوئلا برد.» روی بیاجونی، رئیس شاخه اتاق نفت ونزوئلا در ایالت نفتخیز زولیا، میگوید ونزوئلا به مهندسان، مدیران پروژه و اپراتورهای چاه نیاز خواهد داشت. او افزود از آنجا که شرکتهای بینالمللی نفتی در کلمبیا مراکز منطقهای دارند، «طبیعی است که برای فعالیت در اینجا ائتلافهایی شکل بگیرد.» یکی از سرمایهداران کلمبیایی که برای رنسانس انرژی ونزوئلا موضع گرفته، خایمه گیلینسکی است. او و پسرش، گابریل گیلینسکی، پس از سرمایهگذاری اولیه ۱۰۷میلیون دلاری در ماه مارس، سهم خود را در شرکت حفاری مستقل «جئوپارک» به بیش از ۲۵درصد افزایش دادهاند.
با احتیاط گام بردارید
همه درباره ونزوئلا چنین خوشبین نیستند. لوئیس پاچکو، مدیر ارشد پیشین شرکت دولتی نفت ونزوئلا، پیشبینی میکند که بدون تغییرات سیاسی، تولید روزانه این کشور در چند سال آینده تنها حدود ۳۰۰هزار بشکه افزایش یابد. پاچکو، پژوهشگر غیرمقیم موسسه مطالعات انرژی بیکر در دانشگاه رایس، گفت: «این میزان آنقدر نیست که بتوان گفت فرصتهای فراوانی برای شرکتهای کلمبیایی یا هر شرکت دیگری، جز آنهایی که از پیش در آنجا حضور دارند، ایجاد میشود.»
فعالان باسابقه این صنعت میگویند بعید است ونزوئلا هرگز به اوج تولید بیش از سهمیلیون بشکه در روز در دهه۱۹۹۰ (سهبرابر سطح کنونی) بازگردد. این کشور امروز تنها دو دکل حفاری فعال دارد؛ درحالیکه شمار دکلهای فعال در کلمبیا حدود ۲۰دستگاه است. با وجود این چالشها، آندرس ریکاردو آلوارس، مسوول بازاریابی راهبردی شرکت خدمات نفتی «مگنکس»، میگوید پس از رویداد آوریل با انتظاراتی بالا به کلمبیا بازگشته است. آلوارس گفت: «ما این حضور را ورود برای بهرهکشی و سپس خروج نمیبینیم؛ بلکه میخواهیم برای کمک به بازسازی وارد شویم و بمانیم.»