بازار آریا - بانک مرکزی: هیات عالی بانک مرکزی در جلسه ۹ تیر ۱۴۰۵ دستورالعمل «صدور گواهی سپرده مدتدار ارزی ویژه سرمایهگذاری خاص» را تصویب کرد. هدف از این ابزار، تجهیز منابع ارزی برای تامین مالی طرحهای مشخص سرمایه ثابت یا سرمایه در گردش است. در این سازوکار، موسسه اعتباری بهعنوان عامل، سپرده ارزی را افتتاح و در مقابل آن گواهی سپرده صادر میکند تا سرمایهگذاران بتوانند منابع ارزی خود را در پروژههای مشخص سرمایهگذاری کنند.
بر اساس این دستورالعمل، هر دو رکن «عامل» و «ضامن» باید موسسه اعتباری باشند. عامل با پیشنهاد متقاضی و تایید کمیسیون تسهیلات ارزی بانک مرکزی انتخاب میشود و مسوولیت افتتاح سپرده، صدور گواهی و بازخرید آن را بر عهده دارد. ضامن نیز با تایید همین کمیسیون تعیین شده و بازپرداخت اصل سرمایه و سود گواهی در سررسید را تضمین میکند. شرایط طرح، نوع قرارداد، وثایق، سررسید و سایر ویژگیهای گواهی نیز توسط عامل و ضامن مشخص میشود. مطابق دستورالعمل، این گواهی برای تامین مالی طرحهای سرمایه ثابت یا سرمایه در گردش تا سقف ۵۰میلیون یورو یا معادل آن به سایر ارزها قابل استفاده است.
سررسید گواهیها حداکثر چهار سال خواهد بود و صدور آن تنها بر مبنای عقود مبادلهای و با سود قطعی برای سرمایهگذار انجام میشود. در این میان، مرکز مبادله ارز و طلای ایران به نمایندگی از بانک مرکزی مسوول اجرای فرآیند صدور گواهی، دریافت و ارسال مکاتبات، تهیه گزارشهای کارشناسی، بررسی شرایط متقاضیان و نظارت بر اجرای تعهدات خواهد بود. این دستورالعمل همچنین محدودیتهایی را برای منابع ارزی تعیین کرده است. بر این اساس، تبدیل ارز حاصل از صدور گواهی به ریال توسط متقاضی، عامل یا ضامن ممنوع است و سپردهگذاری تنها از محل درآمدهای ارزی غیرصادراتی، منابع ارزی مازاد بر تعهدات صادراتی یا ارز با منشأ خارجی امکانپذیر خواهد بود. استفاده از ارزهای مشمول رفع تعهد ارزی صادراتی برای این سپردهها ممنوع است و سرمایهگذاران میتوانند از طریق تحویل اسکناس ارزی یا حواله ارزی اقدام به سپردهگذاری کنند.