بازار آریا - دنیای اقتصاد : صنعت شیشه در سال ۱۴۰۴ و دو ماه نخست سال جاری، دو روایت متفاوت را همزمان تجربه کرده است. از یک سو، کاهش تولید و فروش در تمامی مقیاسها از افت فعالیت عملیاتی شرکتها حکایت دارد و نشان میدهد شیشهسازان نتوانستهاند روند رو به رشد سالهای گذشته را حفظ کنند. از سوی دیگر، افزایش نرخ فروش محصولات سبب شده درآمد شرکتها همچنان در مسیر صعودی باقی بماند و سودآوری صنعت نیز در سطوح مطلوب حفظ شود. به این ترتیب، صورتهای مالی صنعت شیشه نشان میدهد رشد قیمتها توانسته بخش مهمی از فشار ناشی از افت حجم تولید و فروش را جبران کند.
بررسی عملکرد تولیدکنندگان شیشه نشان میدهد این صنعت طی ۱۵ سال گذشته به طور متوسط سالانه ۴۷۹ هزار و ۶۸۶ تن محصول تولید کرده و در هر سال رشد ۱۵درصدی را تجربه کرده است. با این حال، در سال ۱۴۰۴ روند تولید تغییر مسیر داد و مجموع تولید صنعت با افت ۱۲درصدی نسبت به سال۱۴۰۳ به ۸۷۶ هزار و ۴۰۷ تن رسید.
این روند نزولی در مقیاس فصلی نیز ادامه داشت. مجموع تولید شیشهسازان در زمستان ۱۴۰۴ به ۲۰۳ هزار و ۱۵۰ تن رسید که نسبت به زمستان سال قبل از آن ۲۲درصد کاهش یافته است.
افت تولید در سال جاری نیز ادامهدار بوده است. طی دو ماه نخست سال، مجموع تولید صنعت به ۱۱۲ هزار و ۱۶۰ تن رسید که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۳۱درصد کاهش نشان میدهد. در میان شرکتهای فعال صنعت، تنها «کرازی» توانست برخلاف روند عمومی حرکت کند و با رشد ۴درصدی، تولید خود را به ۱۰ هزار و ۶۳۵ تن برساند.
فروش در مسیر نزول
روند فروش صنعت نیز همسو با تولید، نشانههایی از کاهش فعالیت را به نمایش میگذارد. بررسی دادههای بلندمدت نشان میدهد میانگین فروش سالانه شیشهسازان از ابتدای دهه ۹۰ حدود ۳۹۸ هزار و ۴۱۲ تن بوده و مقادیر فروش به طور متوسط سالانه ۱۴درصد رشد کرده است.
با وجود این سابقه، مجموع فروش صنعت در سال ۱۴۰۴ با افت ۸درصدی نسبت به سال۱۴۰۳ به ۸۹۴ هزار تن رسید. همچنین در زمستان سال گذشته، مقدار فروش شرکتهای شیشهساز با کاهش ۷درصدی به ۲۲۸ هزار و ۲۵۱ تن محدود شد.
در دو ماه نخست سال جاری نیز این روند ادامه یافت و مجموع فروش صنعت به ۱۲۴ هزار تن رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۰درصد کاهش یافته است. در این میان، «کرازی» بهترین عملکرد را در بخش فروش به ثبت رساند و با رشد ۶۵درصدی، مقدار فروش خود را به ۹ هزار و ۸۳۰ تن افزایش داد.
نرخها به کمک درآمد آمدند
درحالیکه تولید و فروش صنعت در مسیر نزولی قرار گرفته، درآمد شرکتهای شیشهساز همچنان روندی صعودی را حفظ کرده است. بررسی دادههای تاریخی نشان میدهد متوسط رشد درآمد این صنعت طی ۱۵ سال گذشته حدود ۳۶درصد بوده است.
در سال ۱۴۰۴ مجموع درآمد صنعت به ۱۲ هزارمیلیارد تومان رسید که نسبت به سال قبل از آن ۳۲درصد افزایش یافته است. اگرچه این نرخ رشد اندکی پایینتر از میانگین تاریخی صنعت قرار دارد، اما همچنان بیانگر آن است که افزایش نرخ فروش محصولات توانسته آثار منفی افت مقادیر فروش را تا حد زیادی جبران کند.
در زمستان ۱۴۰۴ نیز درآمد صنعت با رشد ۲۴درصدی نسبت به زمستان ۱۴۰۳ به ۳ هزار و ۳۱۱میلیارد تومان رسید. این روند در سال جاری نیز ادامه یافته و مجموع درآمد شیشهسازان در دو ماه نخست سال به ۲ هزار و ۲۷۷میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۴درصد افزایش نشان میدهد.
در میان شرکتهای صنعت، «کپشیر» بهترین عملکرد درآمدی را به ثبت رسانده است. این شرکت طی دو ماه نخست سال موفق شد درآمد خود را با جهش ۱۵۱درصدی به ۴۷۰میلیارد تومان برساند و در صدر جدول رشد درآمد صنعت قرار گیرد.
سپر درآمدی شیشهسازان
مقایسه روند تولید، فروش و درآمد نشان میدهد افزایش نرخ فروش به مهمترین عامل حفظ عملکرد مالی شرکتهای شیشهساز تبدیل شده است. در شرایطی که حجم تولید و فروش صنعت در دو ماه نخست سال به ترتیب ۳۱ و ۲۰درصد کاهش یافته، درآمد شرکتها همچنان ۳۴درصد رشد کرده است. این واگرایی نشان میدهد موتور اصلی رشد درآمد صنعت دیگر افزایش حجم فروش نیست، بلکه اصلاح نرخ محصولات است؛ عاملی که تاکنون مانع از تضعیف صورتهای مالی شرکتها شده است.
قیمتها مانع افت سود شدند
آنچه در عملکرد صنعت شیشه بیش از هر نکته دیگری جلب توجه میکند، فاصله گرفتن روند درآمد از متغیرهای عملیاتی است. درحالیکه تولید و فروش صنعت از سال گذشته وارد مسیر نزولی شده و این روند در دو ماه نخست امسال نیز تشدید شده است، درآمد شرکتها همچنان با آهنگی مثبت رشد میکند و حاشیه سود نیز در سطوح تاریخی خود حفظ شده است. این واگرایی نشان میدهد افزایش نرخ فروش محصولات، مهمترین عامل حفظ عملکرد مالی شیشهسازان بوده است. به بیان دیگر، صنعت شیشه در مقطع کنونی بیش از آنکه بر رشد حجم تولید متکی باشد، از محل افزایش ارزش فروش محصولات درآمدزایی میکند؛ موضوعی که هرچند در کوتاهمدت از سودآوری شرکتها حمایت کرده، اما در صورت تداوم افت تولید و فروش، میتواند پایداری این روند را با چالش مواجه کند.
ثبات سود در میانه رکود تولید
بررسی شاخصهای سودآوری نیز نشان میدهد صنعت شیشه با وجود افت مقادیر تولید و فروش، توانسته سطح سودآوری خود را حفظ کند. میانگین حاشیه سود این صنعت از ابتدای دهه ۹۰ تاکنون حدود ۲۴درصد بوده و در سال ۱۴۰۴ نیز این نسبت بدون تغییر در همین سطح باقی مانده است؛ موضوعی که از پایداری حاشیه سود شرکتها در شرایط افت عملیاتی حکایت دارد.
در مقیاس فصلی اما تصویر صنعت اندکی بهتر است. میانگین تاریخی حاشیه سود فصلی شیشهسازان ۲۹درصد بوده، درحالیکه این نسبت در زمستان ۱۴۰۴ به ۳۱درصد رسیده و ۲ واحد درصد بالاتر از میانگین بلندمدت قرار گرفته است.
در میان شرکتهای فعال این صنعت، «کپشیر» سودآورترین عملکرد را به ثبت رسانده است. این شرکت در سال ۱۴۰۴ حاشیه سود ۴۵درصدی و در زمستان همان سال حاشیه سود ۴۱درصدی را محقق کرد و با اختلاف، در صدر جدول سودآوری صنعت شیشه قرار گرفت.