توسعه زیرساخت‌های داده‌محور در صنعت پالایش و پخش شتاب می‌گیرد

بازار آریا - مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران از توسعه زیرساخت‌های انتقال داده‌های عملیاتی، اجرای طرح پایش لحظه‌ای زنجیره پالایش و پخش و تدوین نقشه راه تحول دیجیتال این صنعت خبر داد و اعلام کرد: بهره‌گیری از ظرفیت‌های داده‌محور برای ارتقای بهره‌وری و خلق ارزش اقتصادی در صنعت پالایش و پخش باید در دستور کار قرار گیرد.

به گزارش شانا به نقل از شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران، علی غفاری‌نژاد سه‌شنبه (۲۱ مهر) در دومین کنفرانس ملی حکمرانی داده و هوش مصنوعی که در دانشگاه تهران برگزار شد، بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های داده‌محور برای ارتقای بهره‌وری و خلق ارزش اقتصادی در این صنعت تأکید کرد و گفت: بخش‌های مختلف زندگی روزمره، از حمل‌ونقل شخصی و جاده‌ای تا تأمین انرژی و تولید برق، به فرآورده‌های نفتی وابسته‌اند و همین موضوع، اهمیت راهبردی صنعت پالایش و پخش را نشان می‌دهد.
وی با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در مدیریت دارایی‌های این صنعت افزود: صنعت پالایش و پخش در گذشته عمدتاً صنعتی متکی بر دارایی‌های فیزیکی بوده است، اما داده‌ها نیز به‌عنوان دارایی‌های غیرفیزیکی ارزشمند، ظرفیت قابل‌ توجهی برای بهینه‌سازی مدیریت و خلق ارزش اقتصادی دارند. در همین زمینه، هدف‌گذاری در حوزه فناوری اطلاعات، تبدیل داده به دانش از طریق استقرار حکمرانی داده و بهره‌گیری از هوش مصنوعی برای تبدیل این دانش به تصمیم‌های مؤثر و اجرای آن‌ها در قالب پروژه‌های تحول دیجیتال است.
توسعه ارتباط میان فناوری عملیاتی و فناوری اطلاعات
مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران، یکی از پروژه‌های مهم این شرکت را ایجاد ارتباط ایمن میان فناوری عملیاتی (OT) و فناوری اطلاعات (IT) دانست و گفت: پس از حوادث رخ‌داده برای سامانه‌های هوشمند سوخت، محدودیت‌هایی در ارتباط میان این دو حوزه اعمال شد؛ این در حالی است که داده‌های عملیاتی، ظرفیت ارزش‌آفرینی قابل‌ توجهی برای مدیریت و بهینه‌سازی فرایندهای صنعت پالایش و پخش دارند.
غفاری‌نژاد با اشاره به همکاری با سازمان پدافند غیرعامل کشور برای طراحی معماری موردنیاز این ارتباط، بیان کرد: در نتیجه این همکاری، معماری لازم برای برقراری ارتباط میان محیط عملیاتی و سامانه‌های فناوری اطلاعات طراحی شد و امکان اجرای آن فراهم آمد، به‌گونه‌ای که این معماری تاکنون در ۷ پالایشگاه از مجموع ۱۰ پالایشگاه موردنظر پیاده‌سازی شده است و انتقال برخط اطلاعات در این پالایشگاه‌ها انجام می‌شود.
وی همچنین به اقدام‌های مشابه نیز در بخش دیسپچینگ شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران اشاره کرد و افزود: انتقال اطلاعات سطح مخازن و بازوهای بارگیری از اقدام‌هایی است که در حوزه دیسپچینگ انجام شده است. همچنین اتصال سامانه اسکادا، به‌عنوان سامانه نظارت و کنترل خطوط لوله، به زیرساخت‌های داده‌ای شرکت در مراحل پایانی قرار دارد.
مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران با اشاره به ارزش اطلاعات عملیاتی، تصریح کرد: داده‌هایی مانند دمای تجهیزات، میزان جریان فرآورده در خطوط لوله، سطح مخازن و اطلاعات مرتبط با عملکرد جایگاه‌های سوخت، ظرفیت قابل‌ توجهی برای تحلیل وضع عملیاتی، شناسایی ناهنجاری‌ها و بهبود مدیریت زنجیره پالایش و پخش ایجاد می‌کنند.
پایش لحظه‌ای زنجیره پالایش و پخش با هدف بهینه‌سازی عملیات
غفاری‌نژاد، گام بعدی پس از توسعه ارتباطات داده‌ای را اجرای پروژه پایش لحظه‌ای زنجیره پالایش و پخش دانست و گفت:این زنجیره، ۳۷ منطقه شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، جایگاه‌های سوخت، بیش از ۱۵ هزار کیلومتر خط لوله و اسکله‌های صادراتی در نقاط مختلف کشور را در بر می‌گیرد.
وی افزود: هدف از اجرای این پروژه، انتقال لحظه‌ای اطلاعات بخش‌های مختلف زنجیره به مرکز پایش و تحلیل داده شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی است تا امکان نظارت یکپارچه، مدیریت بهینه فرایندها و شناسایی مواردی مانند نشتی و قاچاق فرآورده‌های نفتی فراهم شود.
مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران با اشاره به ظرفیت‌های این پروژه برای بهره‌گیری از هوش مصنوعی و ابزارهای جدید تحلیل داده تأکید کرد: تجمیع و تحلیل اطلاعات بخش‌های مختلف زنجیره می‌تواند فرصت‌های گسترده‌ای برای شناسایی ناهنجاری‌ها، بهینه‌سازی عملیات و تبدیل ظرفیت‌های اطلاعاتی به ارزش اقتصادی فراهم کند.