بازار آریا - دنیای اقتصاد : مس در سال ۲۰۲۶ با ثبت رکوردهای تاریخی به کالایی استراتژیک برای هوش مصنوعی و گذار انرژی تبدیل شد. بحران در زنجیره تامین معادن و ابهام تعرفه‌های آمریکا، موجب ارتقای پیش‌بینی‌های قیمتی شده است.
صبا نوبری: مس جهانی سال ۲۰۲۶ را در فضایی پرالتهاب و تاریخی سپری می‌کند. فلزی که با عبور از رکوردهای پیشین و لمس قله ۱۴۹۴۰ دلاری به ازای هر تن در ماه اوت، اکنون تحت‌تاثیر تقاضای فزاینده فناوری، اختلالات زنجیره تامین و سایه سنگین ابهام در سیاست‌های تعرفه‌ای آمریکا، در محدوده ۱۴۵۰۰ دلار به ازای هر تن معامله می‌شود. مس در سال‌های اخیر، تغییر ماهیت گسترده‌ای را تجربه کرده و از یک فلز صنعتی پایه که موتور محرک آن عمدتا بخش مسکن و ساخت‌وساز بود، به یک کالای استراتژیک و امنیتی در تقاطع گذار انرژی و انقلاب فناوری تبدیل شده است. اگرچه ضعف بازار مسکن چین در سال‌های اخیر تقاضای سنتی این فلز را تحت فشار قرار داده، اما محرک‌های جدیدی با قدرت وارد میدان شده‌اند.
بنابر گزارش‌های «اس‌اندپی گلوبال»، مصرف مس در دیتاسنترها از ۱.۱میلیون تن در سال ۲۰۲۵ به 2.5میلیون تن تا سال ۲۰۴۰ افزایش خواهد یافت. همچنین «اتحادیه توسعه مس» اعلام کرده است که دیتاسنترها به ازای هر مگاوات برق مصرفی، بین ۲۰ تا ۴۰ تن مس برای توزیع برق، سیستم‌های اتصال به زمین و خنک‌کننده‌ها نیاز دارند. «جی‌پی مورگان» نیز برآورد کرده است که تنها در سال ۲۰۲۶، تقاضای مس ناشی از تاسیسات جدید دیتاسنترها حدود ۴۷۵ هزار تن خواهد بود. از سوی دیگر، فرآیند برقی‌سازی موتور از دیگر تقاضاها برای این فلز به شمار می‌رود. بنابر داده‌های آژانس بین‌المللی انرژی، یک خودروی برقی به طور متوسط 53.2 کیلوگرم مس نیاز دارد، درحالی‌که این رقم برای یک خودروی معمولی تنها 22.3 کیلوگرم است. تاسیسات بادی فراساحلی نیز به ازای هر مگاوات ۸ هزار کیلوگرم مس مصرف می‌کنند. در چین نیز که بزرگ‌ترین مصرف‌کننده مس جهان است، هزینه‌های سرمایه‌ای شبکه برق در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ با رشد ۳۷ درصدی نسبت به سال قبل همراه بوده است.
روند مس از ابتدای 2026
نگاهی بر روند قیمتی مس از ابتدای سال ۲۰۲۶ حاکی از نوسانات شدید و ثبت رکوردهای تاریخی است. سال ۲۰۲۶ برای مس با قدرت آغاز شد، به طوری که در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶، قرارداد سه‌ماهه بورس فلزات لندن به رکورد ۱۴۵۲۷ دلار در هر تن رسید. این روند صعودی اگرچه در فصل بهار با نوساناتی همراه بود، اما در اواخر تابستان به یک رالی بی‌سابقه تبدیل شد. در ۲۶ اوت ۲۰۲۶، مس یک سقف تاریخی جدید را ثبت کرد و قراردادهای سپتامبر بورس کامکس در معاملات نیویورک به رقم 6.7775دلار در هر پوند (معادل تقریبی ۱۴۹۴۰ دلار در هر تن) رسیدند. تا پایان روز ۲۶ اوت، مس در بازار کامکس بازدهی سالانه ۱۷ درصدی و بازدهی ۱۲ ماهه ۵۰ درصدی را ثبت کرد، درحالی‌که قراردادهای بورس لندن نیز در مقیاس سالانه حدود ۱۵ درصد رشد داشتند. در ماه اوت، بازار شاهد اتفاقی نادر بود؛ جایی که به دلیل کمیابی شدید فیزیکی فلز، قیمت مس نقدی در بورس لندن صدها دلار بالاتر از قراردادهای سه‌ماهه معامله شد.
در هفته منتهی به ۹ اکتبر ۲۰۲۶ نیز، به گزارش «رویترز»، قیمت‌ها با بازگشت معامله‌گران چینی از تعطیلات ملی یک‌هفته‌ای و افزایش شاخص تقاضای وارداتی چین به بالاترین سطح چهار سال اخیر، مجددا تقویت شد و هر تن مس در بورس لندن با رشد روزانه 1.6 درصدی در سطح ۱۴۵۴۰ دلار (رشد هفتگی ۲ درصد) و در بازار کامکس در سطح 6.64 دلار در هر پوند تسویه شد. اخبار مهم و شوک‌های بازار مس از ابتدای ۲۰۲۶ تاکنون را می‌توان در دو جبهه «اختلالات عرضه» و «سیاست‌های تجاری و انباشت در آمریکا» دسته‌بندی کرد. در جبهه نخست، بحران خاموش در سمت عرضه معادن، قیمت‌ها را به شدت حمایت کرده است. بنابر گزارش موسسه مشاوره «بلو پروجکت»، تنها در نیمه نخست ۲۰۲۶، حدود ۳۳۸ هزار تن از تولیدات جهانی به دلیل اختلالات در اندونزی، جمهوری دموکراتیک کنگو و شیلی از دست رفت.
در اندونزی، معدن عظیم «گراسبرگ» پس از رانش زمین سپتامبر ۲۰۲۵، با اعلام شرایط اضطراری مواجه شد و بنابر پیش‌بینی «اس‌اندپی گلوبال»، تا پایان ۲۰۲۶ تنها به ۶۵ درصد ظرفیت خود می‌رسد. در کنگو، شرکت «ایوانهو ماینز» در ماه آوریل راهنمای تولید ۲۰۲۶ خود را با کاهش 22.5 درصدی به محدوده ۲۹۰ تا ۳۱۰ هزار تن کاهش داد و اعلام هشداری در ماه اوت مبنی بر افت ۵۷ هزار تنی تولیدات به دلیل سیلاب، وضعیت را وخیم‌تر کرد. در شیلی، بزرگ‌ترین تولیدکننده جهان، کمیسیون مس شیلی کاهش 2.6 درصدی تولید ملی را در سال ۲۰۲۶ پیش‌بینی کرده است، درحالی‌که در روز 7 اکتبر ۲۰۲۶، اعتصاب دو اتحادیه کارگری در معدن «سانتینلا»، زنگ خطر افت بیشتر خروجی معادن شیلی را به صدا درآورده است. همچنین موسسه «بی‌ام‌آی» محدودیت‌های ترانزیتی خاورمیانه و توقف صادرات اسید سولفوریک از سوی چین از ماه مه ۲۰۲۶ را به عنوان یک گلوگاه جدی و قیمت‌گذاری‌نشده در فرآوری مس معرفی کرده است.
اثر تهدیدهای تعرفه‌ای
اما در کنار عرضه، مهم‌ترین خبری که از ابتدای سال ۲۰۲۶ ساختار بازار مس را دگرگون کرد، موضوع تعرفه‌های ایالات‌متحده بود. پس از آنکه دولت ترامپ تعرفه‌هایی بر سیم و محصولات مسی وضع کرد، مس تصفیه‌شده موقتا معاف شد. با این حال، ضرب‌الاجل ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ برای اعلام تصمیم نهایی کاخ سفید درباره اعمال تعرفه بر مس تصفیه‌شده، بدون هیچ خبری به پایان رسید. به گزارش «بلومبرگ»، این ابهام سیاستی باعث شد خریداران آمریکایی برای فرار از هزینه‌های آتی، اقدام به انبار کردن حجم عظیمی از مس کنند. نتیجه این هجوم، رسیدن موجودی انبارهای کامکس در ۲۵ اوت ۲۰۲۶ به رکورد بی‌سابقه ۶۱۲ هزار و ۵۰۰ تن بود که از فوریه ۲۰۲۵ حدود ۷۰۰ درصد رشد داشته است. این در حالی است که انبارهای بورس لندن و بورس آتی شانگهای با تخلیه شدید مواجه شده‌اند.
«دنیل غالی»، مدیر تحقیقات فلزات در «دویچه بانک»، در مصاحبه با بلومبرگ شرایط را این‌گونه توصیف می‌کند: «زمانی که این فلز به خاک ایالات متحده می‌رسد، عملا دیگر برای خرید توسط مراکز تقاضا در سایر نقاط جهان در دسترس نیست.» غالی تخمین می‌زند که تا پایان سال، چین و آمریکا حدود ۷۰ درصد از کل موجودی جهانی را از چرخه خارج کنند. تحلیلگران «گلدمن ساکس» نیز معتقدند این تهدید تعرفه‌ای، عملا یک هدف امنیت ملی را برای آمریکا محقق کرده و فلزات را بدون خریدهای دولتی، به داخل مرزهای آمریکا کشانده است.
قیمت مس تا کجا بالا می‌رود؟
نوسانات بی‌سابقه و رشد فراتر از انتظار قیمت مس در سال ۲۰۲۶ باعث شد تا موسسات مالی بزرگ، اهداف قیمتی خود را بارها بازنگری کنند؛ چرا که پیش‌بینی‌های قبلی به سرعت توسط واقعیت بازار منقضی می‌شدند. به عنوان مثال، در نظرسنجی «رویترز» در ۲۳ ژوئیه ۲۰۲۶ از ۲۷ تحلیلگر، میانگین قیمت مس برای سال ۲۰۲۶ در سطح ۱۳۱۶۹ دلار و برای سال ۲۰۲۷ در سطح ۱۳۰۵۹ دلار پیش‌بینی شده بود که بسیار پایین‌تر از قیمت‌های معاملاتی فعلی بازار است. اما تشدید اختلالات عرضه و تقاضای سنگین تکنولوژی، ورق را برگرداند.
بانک «یو‌بی‌اس» در جدیدترین گزارش خود، پیش‌بینی کرده است که کسری عرضه مس در بازار جهانی از ۲۱۹ هزار تن در سال ۲۰۲۶، با افزایش ۱۶۰ هزار تنی، به ۳۷۹ هزار تن در سال ۲۰۲۷ گسترش خواهد یافت. بر پایه همین کسری فزاینده، یو‌بی‌اس هدف قیمتی ۱۵۵۰۰ دلار در هر تن را برای سال ۲۰۲۷ تعیین کرده است. «جی‌پی مورگان» نیز با اشاره به کمبود گوگرد، تنگنای عرضه معدنی، رونق صنعتی و ریسک تعرفه‌ها، پیش‌بینی قیمت را برای سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۶ به ۱۴۸۰۰ دلار افزایش داده است. پیش از آن نیز در اول ژوئن ۲۰۲۶، «سیتی‌گروپ» دستیابی به قیمت ۱۵هزار دلار را در افق ۱۲ ماهه محتمل دانسته بود. «گلدمن ساکس» نیز در ماه ژوئن با اشاره به کسری ۶۴۰ هزار تنی در بازارهای خارج از آمریکا، پیش‌بینی خود برای پایان ۲۰۲۶ را به ۱۳۷۳۵ دلار ارتقا داد.
در میان تمام این برآوردها، رادیکال‌ترین پیش‌بینی متعلق به دنیل غالی از دویچه بانک است. او معتقد است که قیمت مس در سال آینده میلادی با ۵۰ درصد رشد به ۱۰ دلار در هر پوند (حدود ۲۲ هزار و ۵۰ دلار در هر تن) خواهد رسید. به اعتقاد غالی، این سطح قیمتی نقطه‌ای است که در آن، صنایع و مصرف‌کنندگان صنعتی مجبور خواهند شد برای جلوگیری از اتمام کامل ذخایر جهانی مس، به سراغ جایگزین‌های ارزان‌تر اما با بهره‌وری کمتر، مانند آلومینیوم بروند. اگرچه سایه ریسک‌هایی نظیر تورم چسبنده، نرخ بهره بالا، نفت بالای ۱۰۰ دلار یا احتمال معافیت نهایی واردات آمریکا از تعرفه‌ها که به گفته تحلیلگران می‌تواند باعث سقوط حباب انبارهای کامکس شود همچنان بر بازار سنگینی می‌کند، اما اجماع کلی موسسات مالی بر این است که عوامل ساختاری بازار مس، به دلیل نقش بی‌بدیل این فلز در اقتصاد آینده، از یک روند صعودی و استراتژیک در میان‌مدت و بلندمدت حمایت می‌کنند.