بازار آریا - بورس کالای ایران بیست و هشتم شهریورماه امسال با صدور ابلاغیه‌ای رسمی اعلام کرد که صدور کد معاملاتی سبدگردانی اختصاصی در بازار گواهی سپرده کالایی و مشتقه از روز شنبه ۱۸ مهر ماه ۱۴۰۵ برای کلیه نهادهای مالی دارای مجوز عملیاتی می شود.
اکبر فخاری مدیر سامانه های ابزارهای نوین بورس کالای ایران در این باره به کالاخبر گفت: در راستای توسعه زیرساخت‌های فنی و پاسخگویی به نیازهای جدید بازار سرمایه، بورس کالای ایران با ایجاد تغییراتی در زیرساخت‌های شناسایی و احراز هویت مشتریان، امکان ثبت و فعالیت طیف گسترده‌تری از ذی‌نفعان بازار را فراهم کرده است. این تغییر زیرساختی، به‌ویژه برای نهادهایی همچون صندوق‌ها، صندوق‌های بخشی و سایر کدهای اختصاصی(PRX)، زمینه حضور و انجام معاملات در بازارهای بورس کالا را تسهیل می‌کند.
در ادامه گفت‌وگوی کالاخبر با مدیر سامانه های ابزارهای نوین بورس کالای ایران را می خوانید.
چه ضرورتی موجب شد زیرساخت شناسایی مشتریان در بورس کالای ایران تغییر کند؟
در گذشته، فرآیند شناسایی و احراز هویت مشتریان در بورس کالا عمدتاً مبتنی بر شناسه‌های هویتی متعارف بود؛ به این صورت که اشخاص حقیقی با کد ملی و اشخاص حقوقی با شناسه ملی، شناسایی می‌شدند. این ساختار اگرچه برای بخش عمده‌ای از مشتریان مناسب بود، اما با توسعه بازار و شکل‌گیری انواع جدیدی از ذی‌نفعان، محدودیت‌هایی ایجاد می‌کرد.
به‌طور مشخص، برخی از نهادها و مشتریان جدید، از جمله صندوق‌های بخشی، صندوق‌ها و سایر کدهای اختصاصی، الزاماً در قالب اشخاص حقیقی یا حقوقی متعارف قابل شناسایی نبودند و همین موضوع می‌توانست فرآیند ثبت آنها و انجام معاملاتشان در بورس کالا را با محدودیت مواجه کند.
بورس کالا برای رفع این محدودیت چه اقدامی انجام داده است؟
در این راستا، زیرساخت شناسایی ذی‌نفعان در بورس کالا توسعه پیدا کرده و امکان اختصاص یک کد اختصاصی و یکتا برای انواع مختلف ذی‌نفعان فراهم شده است.
این کد اختصاصی، یک شناسه یکتا برای شناسایی ذی‌نفع در زیرساخت‌های بورس کالا محسوب می‌شود و به این ترتیب، وابستگی فرآیند شناسایی به صرفاً کد ملی یا شناسه ملی اشخاص کاهش پیدا کرده و امکان پشتیبانی از انواع جدید ذی‌نفعان فراهم شده است.
این کد اختصاصی چگونه در اختیار کارگزاران قرار می‌گیرد؟
برای استفاده عملیاتی از این قابلیت، APIهای مورد نیاز در بورس کالای ایران طراحی و در اختیار شرکت‌های کارگزاری قرار گرفته است. کارگزاری‌ها از طریق این APIها می‌توانند از کد اختصاصی مشتریان خود آگاهی پیدا کنند. به این ترتیب، یک بستر استاندارد و یکپارچه برای تعامل بورس کالا و شرکت‌های کارگزاری در زمینه شناسایی و ثبت این دسته از مشتریان ایجاد شده است.
این تغییر چه اثری بر فعالیت صندوق‌ها و سایر کدهای اختصاصی خواهد داشت؟
مهم‌ترین نتیجه این تغییر، فراهم شدن امکان ثبت و شناسایی طیف متنوع‌تری از ذی‌نفعان و در ادامه، فراهم شدن امکان انجام معاملات آنها در بازارهای بورس کالا است.
با استفاده از این زیرساخت، صندوق‌ها، صندوق‌های بخشی و سایر ذی‌نفعانی که پیش از این به دلیل محدودیت‌های ساختار شناسایی موجود، امکان ثبت یا فعالیت کامل در بازار را نداشتند، می‌توانند از فرآیند جدید برای ثبت و دریافت شناسه اختصاصی استفاده کنند.
این زیرساخت از چه زمانی در اختیار کارگزاری‌ها قرار می‌گیرد؟
این زیرساخت در اختیار شرکت‌های کارگزاری قرار گرفته و از روز شنبه آینده امکان استفاده عمومی از آن فراهم خواهد شد. از این تاریخ، کارگزاری‌ها می‌توانند از بخش مشتریان سامانه سیمرغ نسبت به تعریف و ثبت ذی‌نفعان مشمول، دریافت کد اختصاصی آنها و استفاده از این شناسه در فرآیندهای معاملاتی اقدام کنند.
مهم‌ترین دستاورد این تغییر از نگاه بورس کالای ایران چیست؟
این اقدام را می‌توان یکی از گام‌های مهم در مسیر توسعه و انعطاف‌پذیری زیرساخت‌های فنی بورس کالا دانست. هدف اصلی، ایجاد بستری است که بتواند متناسب با توسعه بازار، پذیرش انواع جدید ذی‌نفعان و مدل‌های جدید فعالیت در بازار سرمایه را پشتیبانی کند.
در واقع، با ایجاد یک شناسه اختصاصی و یکتا برای ذی‌نفعان و فراهم کردن دسترسی استاندارد کارگزاری‌ها از طریق API، زیرساخت بورس کالا از یک مدل محدود به شناسه‌های هویتی متعارف، به مدلی منعطف‌تر و قابل توسعه‌تر حرکت کرده است. این موضوع می‌تواند در آینده نیز زمینه‌ساز ارائه خدمات جدید و تسهیل حضور گروه‌های مختلف ذی‌نفعان در بازارهای بورس کالا باشد.