بازار آریا - بازار کربن اروپا در هفته منتهی به ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ با وجود نوسان‌های روزانه اندکی افزایش یافت؛ هم‌زمان، تولید هیدروژن از مخازن نفتی تخلیه‌شده یکی از تحولات مهم انرژی و اقلیم در هفته اخیر بود.
به گزارش خبرگزاری مهر، اداره کل امور اوپک و مجامع و سازمان‌های بین‌المللی وزارت نفت اعلام کرد که میانگین قیمت گواهی انتشار کربن در بازار تجارت انتشار اتحادیه اروپا طی هفته گذشته با افزایش ۳۶ سنتی نسبت به هفته پیش از آن، به ۸۶ یورو و ۶۱ سنت به ازای هر تن رسید.
قیمت کربن در طول هفته گذشته تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله تغییرات قیمت انرژی، تحولات ژئوپلیتیک غرب آسیا، پیش‌بینی شرایط آب‌وهوایی و معاملات مربوط به سررسید اختیارهای سپتامبر با نوسان همراه بود. قیمت این گواهی نیز در پایان معاملات روز جمعه به ۸۶ یورو و ۷۸ سنت رسید.
در همین حال، یکی از تحولات مهم هفته گذشته در حوزه انرژی و فناوری‌های کم‌کربن، انتشار ارزیابی اقتصادی فناوری تولید هیدروژن از مخازن نفتی تخلیه‌شده بود.
بر اساس این گزارش، شرکت اکلیپس انرژی اعلام کرده است که فناوری این شرکت، در صورت تحقق مفروضات فنی و اقتصادی موردنظر، می‌تواند هیدروژن را با هزینه ترازشده ۵۶ سنت به ازای هر کیلوگرم تولید کند.
همچنین شرکت مهندسی وود شدت انتشار این فناوری را در سناریوهای الگوسازی‌شده حدود ۷۶ گرم معادل دی‌اکسیدکربن به ازای هر کیلوگرم هیدروژن برآورد کرده است.
با این حال، این ارقام نتیجه الگوسازی و ارزیابی فنی و اقتصادی هستند و عملکرد یک واحد تجاری در مقیاس صنعتی را نشان نمی‌دهند.
در این فناوری آب، میکروب‌ها و مواد مغذی به مخازن نفتی تخلیه‌شده تزریق می‌شوند تا هیدروکربن‌های باقی‌مانده در مخزن به هیدروژن و سایر گازها تبدیل شوند. یکی از مزیت‌های ادعاشده این روش، امکان استفاده از چاه‌ها و بخشی از زیرساخت‌های موجود در میدان‌های نفتی به‌جای احداث تأسیسات جدید برای تولید هیدروژن است.
با وجود این، انتخاب مخزن مناسب، میزان هیدروکربن باقی‌مانده، کنترل واکنش‌های زیرسطحی، بازیابی هیدروژن و جداسازی آن از دیگر گازهای تولیدی از چالش‌های مهم تجاری‌سازی این فناوری به شمار می‌روند.
اکلیپس انرژی در سال ۲۰۲۵ این فناوری را در یک میدان نفتی قدیمی در حوضه سن‌خواکین ایالت کالیفرنیا آزمایش کرد. این شرکت اعلام کرده است که در آزمایش‌های اولیه، هیدروژن حدود ۴۰ درصد از گاز تولیدشده را تشکیل داده است.
با این حال، میان نتایج به‌دست‌آمده از یک آزمایش میدانی و عملکرد قابل تکرار در مقیاس تجاری تفاوت وجود دارد.
فرانسه خواستار تعویق مقررات متان شد
براساس اعلام شانا، در بخش دیگری از تحولات اقلیمی، امانوئل مکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه، خواستار یک سال تعویق در اجرای الزام‌های تازه گزارش‌دهی متان برای واردکنندگان نفت و گاز شد.
بر اساس مقررات اتحادیه اروپا، قرار است این الزام‌ها از اول ژانویه ۲۰۲۷ اجرایی شوند و واردکنندگان را ملزم می‌کنند نشان دهند نفت و گاز وارداتی آن‌ها مطابق الزام‌های پایش، گزارش‌دهی و راستی‌آزمایی انتشار متان تولید شده است.
مکرون پیشنهاد کرده است اجرای این مقررات تا اول ژانویه ۲۰۲۸ به تعویق بیفتد. استدلال مطرح‌شده این است که در شرایط محدودیت عرضه انرژی، اجرای الزام‌های تازه ممکن است برای واردکنندگان ریسک‌های حقوقی ایجاد کند.
کمیسیون اروپا اعلام کرده است پیشنهادهای فرانسه را بررسی خواهد کرد، اما در زمان تهیه این گزارش تصمیمی برای تغییر اصل اجرای مقررات اتخاذ نشده بود. بیش از ۱۲ کشور عضو اتحادیه اروپا، ازجمله آلمان نیز پیش‌تر خواستار تعویق یا توقف اجرای این مقررات شده بودند.
مکرون همچنین خواستار تعدیل موقت برخی مقررات کیفیت سوخت اروپا شده است. برآورد پالایشگاه‌های فرانسوی نشان می‌دهد چنین انعطافی می‌تواند تولید سوخت آن‌ها را بین ۵ تا ۲۰ درصد افزایش دهد.
بزرگ‌ترین تأسیسات جذب کربن اروپا
در هلند نیز بزرگ‌ترین تأسیسات صنعتی جذب و ذخیره‌سازی کربن اروپا راه‌اندازی شد. شرکت یارا اینترنشنال اعلام کرده است این تأسیسات توانایی جذب و مایع‌سازی سالانه ۸۰۰ هزار تن دی‌اکسیدکربن را از فرایند تولید آمونیاک دارد.
دی‌اکسیدکربن جذب‌شده پس از مایع‌سازی در هلند، با کشتی به نروژ منتقل و در تأسیسات نورثرن لایتس در سازندهای ماسه‌سنگی حدود ۲ هزار و ۶۰۰ متری زیر بستر دریای شمال ذخیره می‌شود.
یارا انتظار دارد این پروژه طی ۱۵ سال حدود ۱۲ میلیون تن دی‌اکسیدکربن ذخیره کند. برآورد این شرکت همچنین نشان می‌دهد پروژه می‌تواند ردپای کلی گازهای گلخانه‌ای هلند را حدود نیم‌درصد کاهش دهد و انتشار خود تأسیسات را به یک‌چهارم برساند.
این پروژه با حمایت اتحادیه اروپا و در چهارچوب برنامه «تسهیلات اتصال اروپا» اجرا شده و نمونه‌ای از توسعه زیرساخت‌های فرامرزی جذب و ذخیره‌سازی کربن در صنعت اروپا به شمار می‌رود.
با وجود ظرفیت قابل توجه این تأسیسات، مقیاس انتشار جهانی نشان می‌دهد جذب کربن در چنین پروژه‌هایی به‌تنهایی پاسخ‌گوی مسئله انتشار گازهای گلخانه‌ای نیست. بر اساس داده‌های پروژه جهانی کربن، انتشار جهانی ناشی از سوخت‌های فسیلی در سال ۲۰۲۵ به ۳۸ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تن رسید.
از سوی دیگر، توسعه گسترده زیرساخت‌های جذب و ذخیره‌سازی کربن نیازمند سرمایه‌گذاری، تجهیزات، انرژی و زیرساخت حمل‌ونقل قابل توجه است. ازاین‌رو، سرعت توسعه این فناوری و هزینه مقیاس‌پذیری آن همچنان از مسائل اصلی پیش روی سیاست‌های کربن‌زدایی صنایع انرژی‌بر به شمار می‌رود.