بازار آریا - دنیای اقتصاد: «اریش تاپیا» در مسیر بازگشت از سفر اخیرش، از کنار انبوهی از ساختمانهای صنعتی تیرهرنگ در امتداد یکی از جادههای شلوغ شمال ویرجینیا عبور کرد؛ ساختمانهایی که چیزی جز مراکز داده نبودند.
گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- حسین موسوی: «اریش تاپیا» در مسیر بازگشت از سفر اخیرش، از کنار انبوهی از ساختمانهای صنعتی تیرهرنگ در امتداد یکی از جادههای شلوغ شمال ویرجینیا عبور کرد؛ ساختمانهایی که چیزی جز مراکز داده نبودند.
تاپیا، ۳۰ ساله و جمهوریخواه ساکن آرلینگتون ویرجینیا که در حوزه سیاستگذاری و حمایت از آموزش عالی فعالیت میکند، گفت: «جالب بود که ببینم چه تعداد مرکز داده در حال ساخت است.»
او معتقد است این مراکز با فراهم کردن توان پردازشی مورد نیاز، میتوانند به حفظ رقابتپذیری آمریکا در برابر سایر کشورها کمک کنند؛ اما در عین حال نگران میزان برق مصرفی آنهاست.
نگرانی آمریکاییها از پیامدهای زیستمحیطی هوش مصنوعی طی یک سال گذشته افزایش یافته است. نتایج نظرسنجی جدید مرکز تحقیقات امور عمومی آسوشیتدپرس-نورک و مؤسسه سیاست انرژی دانشگاه شیکاگو این موضوع را نشان میدهد.
بر اساس این نظرسنجی، ۵۳ درصد آمریکاییها گفتهاند درباره تأثیرات زیستمحیطی هوش مصنوعی «بسیار» یا «بهشدت» نگراناند؛ رقمی که سال گذشته ۴۱ درصد بود. بخش عمده افزایش این نگرانی در میان دموکراتها دیده میشود، اما نتایج نظرسنجی نشان میدهد نگرانیها درباره آثار محلی مراکز داده، که زیرساخت اصلی هوش مصنوعی و رایانش ابری هستند، گستردهتر شده است.
مایکل گرینستون، مدیر مؤسسه دانشگاه شیکاگو که در این نظرسنجی همکاری داشته، میگوید: «ما در حال انجام یک آزمایش عظیم در لحظه و در دنیای واقعی هستیم و فکر نمیکنم دیگر بتوانیم شیر را به داخل بطری برگردانیم. تغییر ترسناک است و فکر میکنم بخشی از این نگرانیها بازتاب همین مساله باشد.»
دموکرات ها نگرانترند
در آمریکا هزاران مرکز داده فعال است و مراکز بیشتری نیز در حال ساخت هستند. این مراکز از تأسیسات کوچک و متعارفی که دهههاست وجود دارند تا مراکز عظیم موسوم به «هایپراسکیل» را شامل میشوند؛ مراکزی که برای پاسخگویی به نیازهای پردازشی فزاینده هوش مصنوعی ساخته میشوند.
در حال حاضر، ویرجینیا و تگزاس بیشترین مراکز داده فعال را در خود جای دادهاند و کالیفرنیا، اوهایو و نیویورک نیز در میان ایالتهای پیشرو قرار دارند.
بر اساس تحلیلی که مرکز تحقیقات پیو در اوایل سال جاری منتشر کرد، ۸۷درصد مراکز داده موجود در مناطق شهری قرار دارند؛ اما بیشتر مراکز داده جدید قرار است در مناطق روستایی ساخته شوند.
نانسی آنتونز، ۶۰ ساله، بازنشسته و دموکرات اهل وَلتهام ماساچوست، میگوید: «فکر میکنم تصمیمها بیشتر برای شرکتها گرفته میشوند، نه برای جوامعی که این مراکز قرار است در آنها ساخته شوند».
گزارش اخیر دانشگاه سازمان ملل متحد نیز پیشبینی کرده است که ردپای زیستمحیطی مراکز داده که همین حالا هم با ردپای برخی از بزرگترین کشورهای جهان قابل مقایسه است، با گسترش استفاده از هوش مصنوعی بهسرعت افزایش خواهد یافت.
نتایج نظرسنجی نشان میدهد دموکراتها بیش از گذشته درباره پیامدهای زیستمحیطی هوش مصنوعی نگران هستند. حدود دو سوم دموکراتها گفتهاند درباره تأثیر هوش مصنوعی بر محیط زیست «بسیار» یا «بهشدت» نگرانند؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۵ حدود نیمی از دموکراتها بود. در مقابل، حدود نیمی از مستقلها و تقریبا چهار نفر از هر ۱۰ جمهوریخواه نگرانی زیادی درباره تأثیرات زیستمحیطی هوش مصنوعی دارند.
در مجموع، نگرانی آمریکاییها از آثار زیستمحیطی هوش مصنوعی از نگرانی آنها درباره برخی صنایع دیگر با ردپای زیستمحیطی قابل توجه بیشتر است. تنها حدود سه نفر از هر ۱۰ بزرگسال آمریکایی درباره تأثیر تولید گوشت یا سفرهای هوایی بر محیط زیست نگرانی شدیدی دارند.
حمایت اکثریت آمریکاییها از محدود کردن ساخت مراکز داده جدید
اگرچه نگرانیهای زیستمحیطی در میان دموکراتها بیشتر است، اما نگرانی درباره موج سریع ساخت مراکز داده تنها به یک جریان سیاسی محدود نمیشود.
حدود ۶ نفر از هر ۱۰ آمریکایی از محدود کردن تعداد مراکز داده جدیدی که میتوانند ساخته شوند، حمایت میکنند؛ این دیدگاه در میان بخش بزرگی از دموکراتها و جمهوریخواهان دیده میشود.
گِدئون کبده، دانشجوی ۲۱ ساله علوم کامپیوتر و دموکرات اهل سینسیناتی در ایالت اوهایو، میگوید: «مراکز داده هوش مصنوعی آب زیادی مصرف میکنند و این آب از بخشهای دیگری مثل کشاورزی، کشاورزان و مناطقی که واقعا به آن نیاز دارند، گرفته میشود».
اکثریت آمریکاییها درباره تأثیر مراکز داده بر قیمت برق یا منابع آب در جوامعی که این مراکز در آنها ساخته میشوند، «بسیار» یا «بهشدت» نگراناند.
فنگچی یو، مهندس سیستمهای انرژی در دانشگاه کرنل، در ایمیلی گفت مصرف آب مراکز داده برای خنک کردن تراشهها و رایانههای هوش مصنوعی، «در مقیاس ملی چندان زیاد نیست، اما در سطح محلی میتواند تعیینکننده باشد.»
به گفته او، مراکز داده بزرگترین مصرفکنندگان آب در آمریکا نیستند، اما یک مجموعه بزرگ از این مراکز میتواند فشار قابل توجهی بر منابع آب یک منطقه شهری کوچک وارد کند.
این مراکز همچنین، بهویژه در ابعاد بزرگ، برق بسیار زیادی مصرف میکنند و همین مسئله پرسشهایی را درباره منبع تأمین این انرژی به وجود آورده است. بر اساس گزارش آزمایشگاه ملی لارنس برکلی، مراکز داده ممکن است تا سال ۲۰۳۰ حدود ۱۱.۸ درصد از کل مصرف برق آمریکا را به خود اختصاص دهند.
اریک نوردمن، مدیر مؤسسه خدمات عمومی دانشگاه ایالتی میشیگان، میگوید: «ما درباره ساخت زیرساختهای برق در مقیاس یک شهر کامل صحبت میکنیم؛ و در برخی موارد حتی در مقیاس یک ایالت، فقط برای تأمین برق یک مرکز داده.»
حدود دو سوم بزرگسالان آمریکایی نیز از الزام مراکز داده به استفاده از منابع انرژی پاک مانند باد و خورشید برای تأمین برق مورد نیازشان حمایت میکنند. این میزان در میان دموکراتها حدود ۸۰ درصد و در میان جمهوریخواهان ۵۶ درصد است.
با این حال، برخی آمریکاییها میگویند نگرانی درباره مراکز داده هنوز برایشان موضوعی دور از ذهن است. «مری فیشر»، ۶۸ ساله، در محله خود در جکسونویل فلوریدا هنوز شاهد ساخت چنین مرکزی نبوده است.
فیشر که بازنشسته و جمهوریخواه است، میگوید: «میدانید، این موضوع هنوز به من نرسیده که احساس کنم باید نگرانش باشم».
جمهوریخواهان مزایای مراکز داده را بیشتر میبینند
حدود یکچهارم بزرگسالان آمریکایی معتقدند مراکز داده از نظر کمک به پیشرفت فناوری «بسیار» یا «بهشدت» مفید هستند. حدود دو نفر از هر ۱۰نفر نیز همین نظر را درباره ایجاد شغل دارند.
بسیاری از آمریکاییها مراکز داده را تا حدی مفید میدانند یا درباره میزان فایده آنها مطمئن نیستند. در مقابل، حدود یکچهارم معتقدند مراکز داده برای پیشرفت فناوری «چندان» یا «اصلاً» مفید نیستند و حدود یکسوم نیز هیچ منفعتی از نظر ایجاد شغل برای آنها قائل نیستند.
تاپیا، شهروند ویرجینیا میگوید: «من افزایش چشمگیر تعداد کارگران موقت ساختمانی را میبینم که به مناطق مختلف میآیند؛ چیزی که برای اقتصاد آمریکا اهمیت زیادی دارد.»
جمهوریخواهان بیش از دموکراتها مزایای مراکز داده را برجسته میکنند. با این حال، حدود سه نفر از هر ۱۰ جمهوریخواه همچنان معتقدند این مراکز برای بهبود زیرساختها و ایجاد شغل «چندان» یا «اصلاً» مفید نیستند.
کبده، دانشجوی علوم کامپیوتر میگوید با وجود نگرانیهایی که درباره هوش مصنوعی دارد، احساس میکند برای استفاده از این فناوری تحت فشار است. او همچنان میخواهد برای رقابت بر سر مشاغل آینده، از دیگران عقب نماند.
او میگوید: «فکر میکنم خیلیها احساس میکنند این وضعیت شبیه یک حباب است. در نهایت، وقتی این حباب بترکد، برای همه بسیار زیانبار خواهد بود؛ چه کسانی که وارد موج هوش مصنوعی شدهاند و چه کسانی که این هیاهو را باور نکردهاند»./