بازار آریا - دنیای اقتصاد: عربستان سعودی بار دیگر ناچار شده است در مسیرهای انتقال نفت خود به مشتریان جهانی بازنگری اساسی کند.
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-کسری غفوری: عربستان سعودی بار دیگر ناچار شده است در مسیرهای انتقال نفت خود به مشتریان جهانی بازنگری اساسی کند. همزمان با آغاز درگیریهای منطقهای و جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، مسیرهای جایگزین جایگاهی حیاتی برای اقتصاد جهانی پیدا کرده بودند اما اکنون نیروهای یمنی استفاده از این مسیرها را برای ریاض دشوارتر از همیشه کردهاند.
به گزارش بلومبرگ، این صادرکننده بزرگ نفتی اکنون نفتکشهای خود را به سفری چند هزار مایلی برای دور زدن قاره آفریقا میفرستد. همزمان محمولههای این کشور در مسیری کاملا معکوس در حال حرکت هستند؛ میلیونها بشکه از نفت خام عربستان برای دور ماندن از تنگه بابالمندب در نزدیکی یمن، در دریای سرخ به سمت شمال جابجا میشود. در همین حال به خریداران چینی پیشنهاد شده است تا محمولههای خاورمیانه را در آبهای خارج از خلیج فارس تحویل بگیرند.
پیش از این، توانایی عربستان برای انتقال صادرات نفت به تاسیسات ساحل غربی خود نقش مهمی در مهار جهش قیمت نفت داشت و توانست اقتصاد جهانی را تا حدی از شوک تورمی ناشی از بسته شدن تنگه هرمز در نتیجه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران محافظت کند. اما حالا با قرار گرفتن بندر ینبع زیر سایه تهدید نیروهای یمنی، ریاض و مشتریانش ناچار به یافتن راهکارهای تازهای هستند.
این راهکارهای پرهزینه و پیچیده، گواه دیگری بر فرسایش تجارت جهانی بر اثر درگیریهایی است که بسیار گستردهتر و طولانیتر از پیشبینیهای اولیه شدهاند.
مسافتهای دوبرابری و بنبستهای لجستیکی
مساله اصلی به تهدیدات متوجه نفتکشها در تنگه بابالمندب در خروجی جنوبی دریای سرخ بازمیگردد. پس از آنکه انصارالله در ماه ژوئیه محاصره بنادر عربستان را اعلام کردند، بسیاری از نفتکشهایی که از تاسیسات ینبع در دریای سرخ بارگیری میکردند مسیر خود را تغییر دادند. آنها ترجیح دادند با حرکت به سمت شمال و عبور از کانال سوئز، راهی بندر سیدی کریر مصر در حاشیه دریای مدیترانه شوند.
این تغییر مسیر برای کشتیهای عازم آسیا به معنای دور زدن کامل قاره آفریقا است که مسافت سفر را بیش از دو برابر کرده و به حدود ۱۷ هزار مایل رسانده است. با این حال این مسیر طولانی همچنان گزینه محبوبی در میان بسیاری از خریداران آسیایی است. در هفته گذشته چند پالایشگاه در قاره آسیا با درخواست آرامکو برای بارگیری محمولهها از بندر ینبع مخالفت کردند. آنها با اشاره به دشواری یافتن کشتیهای حاضر به تردد در این منطقه، خواستار تحویل محمولهها در بندر سیدی کریر شدند.
عربستان برای تسهیل این روند باید نفت خام خود را از طریق دریای سرخ و مصر انتقال دهد که این کار یا از طریق کانال سوئز و یا خط لوله سراسری این کشور انجام میشود. عمق کم کانال سوئز مانع عبور ابرنفتکشهای پر از بار میشود و ظرفیت خط لوله نیز پاسخگوی تمام نیاز نفتی آسیا نیست که همین مسئله یک سردرد لجستیکی تمامعیار رقم زده است.
طی یک ماه گذشته کشتیهای تحت مدیریت گروه سینوکور کره جنوبی، دیناکوم یونان و دیاچتی نروژ در حال جابجایی محمولهها از ینبع به بندر عینالسخنه در جنوب خط لوله مصر دیده شدهاند. ابرنفتکشهای خالی نیز از عبور از بابالمندب طفره میروند. اواخر ماه گذشته ۶ نفتکش عربستانی مسیر خود را از این تنگه تغییر دادند و پس از دور زدن آفریقا اکنون در حال عبور از سواحل غربی این قاره به سمت ورودی غربی مدیترانه هستند.
گزینههای جایگزین در دریای عمان
در شرایطی که بسیاری از پالایشگاههای آسیایی خود را برای تحویل بار از سیدی کریر آماده کردهاند، عربستان فروش نفت به مشتریان چینی را از طریق دریای عمان و درست در خارج از تنگه هرمز آغاز کرده است. تصاویر ماهوارهای و دادههای ردیابی کشتیها نشاندهنده تجمع تعداد زیادی از نفتکشهای عربستانی در دریای عمان و همزمان افزایش تحرکات در بنادر داخل خلیج فارس است. شرکت ملی نفتکشهای عربستان در بازار کشتیرانی همواره به عنوان یک اپراتور محتاط و ریسکگریز شناخته میشود و این وضعیت نشان میدهد که ریاض احتمالا قصد دارد نفت خود را از طریق خلیج فارس و تنگههای نزدیک به عمان یا امارات جابجا کند.
این تاکتیک پیش از این به عنوان راه نجاتی برای امارات و برخی دیگر از تولیدکنندگان حاشیه خلیج فارس مطرح شده بود. در این میان ردپای شرکت سینوکور کره جنوبی و مالک ثروتمند و به شدت محتاط آن، گا هیون چونگ، بیش از دیگران به چشم میخورد. بر اساس دادههای کشتیرانی بلومبرگ، با افزایش جریان انتقال نفت عربستان از خلیج فارس، این شرکت کرهای بار دیگر وارد بازی شده است. از ۱۱ اوت (20 مرداد) تاکنون از مجموع چهار ابرنفتکشی که حدود ۸ میلیون بشکه نفت خام را از بنادرعربستان در خلیج فارس جابجا کردهاند، سه فروند متعلق به سینوکور بودهاند.
تغییرات لجستیکی، فشار مضاعفی بر عربستان وارد کرده است تا بتواند تامین نیاز بازارهای جهانی را تضمین کند. ریاض معمولا چند هفته پیش از موعد، میزان نفت تخصیصی به کشورها را بر اساس قراردادهای بلندمدت اعلام میکند. به گفته معاملهگران حجم نفت ارسالی به بازار کلیدی آسیا بسیار کمتر از میزان دریافتی مشتریان در دوره پیش از آغاز جنگ است و در مجموع صادرات عربستان همچنان پایینتر از سطوح پیش از جنگ قرار دارد.
چالشهای لجستیکی هزینه تحویل هر بشکه نفت را افزایش میدهد و این بار مالی اضافه باید در جایی از زنجیره تامین جبران شود. دستکم یک پالایشگاه در شرق آسیا به دلیل همین هزینههای سنگین در حال بررسی توقف بارگیری نفت عربستان برای ماه آینده است. با این حال پالایشگاههای ژاپنی و کره جنوبی قصد دارند محمولههای ماه آینده خود را از سیدی کریر تحویل بگیرند چرا که برای آنها دغدغه امنیت انرژی بر هزینههای بالاتر اولویت دارد.
علیرغم فروش محمولهها در دریای عمان، به دلیل اختلالات کشتیرانی در مسیرهای خاورمیانه و افزایش هزینههای حملونقل، حجم خرید قراردادی نفت چین احتمالا همچنان پایینتر از سطوح پیش از جنگ باقی خواهد ماند. در نقطه مقابل پالایشگاههای اروپایی ممکن است از هزینههای اضافهای که بازار آسیا متحمل میشود سود ببرند. در هفته گذشته چند پالایشگاه اروپایی تمام سهمیه نفت خام سپتامبر خود را دریافت کردند و توانستند از نگرانیهای ناشی از تاخیر یکهفتهای در روند تخصیص عرضه عبور کنند./