بازار آریا - دنیای اقتصاد- علی عبدالمحمدی : بورس تهران معاملات روز یکشنبه را در ادامه روند صعودی اخیر بازار سپری کرد؛ به طوری که هر دو نماگر اصلی بازار با رشد همراه شدند و بخش بزرگی از نمادها در محدوده مثبت به کار خود پایان دادند. شاخص کل با افزایش ۰.۵۲درصدی به سطح ۵میلیون و ۷۶۶ هزار واحد رسید و شاخص هموزن نیز با رشد ۱.۳۵درصدی در ارتفاع یکمیلیون و ۶۲۸هزار واحد ایستاد. در کنار رشد شاخصها، افزایش ارزش معاملات خرد به ۳۹همت و ورود حدود ۴همت پول توسط حقیقیها، از تداوم تقاضا در بازار سهام حکایت داشت. با وجود این، تفاوت سرعت رشد دو شاخص در سال جاری، بار دیگر توجهها را به عملکرد بهتر نمادهای کوچک و متوسط جلب کرده است.
معاملات روز گذشته بورس تهران در شرایطی آغاز شد که شاخص کل در دقایق ابتدایی تحت فشار عرضه قرار گرفت و در محدوده منفی نوسان کرد. با این حال، روند معاملات در ادامه تغییر کرد و ورود گروه جدیدی از خریداران به بازار موجب شد شاخص کل از کف روزانه فاصله بگیرد و در نهایت وارد محدوده مثبت شود. به این ترتیب، نماگر اصلی بازار با رشد ۰.۵۲درصدی به ارتفاع ۵میلیون و ۷۶۶ هزار واحد رسید. در سوی دیگر بازار، شاخص هموزن عملکرد بهتری داشت و با افزایش ۱.۳۵درصدی، در سطح یکمیلیون و ۶۲۸ هزار واحد قرار گرفت. رشد بیشتر این شاخص نسبت به شاخص کل نشان میدهد که در جریان معاملات دیروز، تقاضا تنها محدود به نمادهای بزرگ و شاخصساز نبوده و بخش قابلتوجهی از نمادهای کوچک و متوسط نیز با اقبال معاملهگران مواجه شدهاند. این موضوع در وضعیت کلی تابلو نیز قابل مشاهده بود. در پایان معاملات، ۸۷درصد از نمادهای بازار در بخش سبز تابلو قرار داشتند و تنها ۱۳درصد از نمادها با افت قیمت مواجه شدند. بنابراین میتوان گفت صعود روز گذشته بازار از پشتوانه نسبتا گستردهای در میان نمادها برخوردار بود و صرفا به رشد چند سهم بزرگ محدود نماند.
ورود ۴ همت پول توسط حقیقیها
همزمان با افزایش ارتفاع شاخصها، جریان نقدینگی نیز تصویر مثبتی از معاملات روز گذشته ارائه کرد. ارزش معاملات خرد بازار سهام در پایان معاملات به ۳۹همت رسید و سرمایهگذاران حقیقی حدود ۴همت پول جدید به گردونه معاملات سهام تزریق کردند. ترکیب رشد شاخصها، افزایش ارزش معاملات و ورود پول حقیقیها را میتوان نشانهای از تداوم تقاضا در بازار دانست؛ موضوعی که در صورت تداوم میتواند به حفظ روند صعودی بازار کمک کند.
با این حال، نکته قابل توجه در معاملات روز گذشته تنها رشد شاخصها نبود، بلکه فاصله میان بازدهی دو نماگر اصلی بازار از ابتدای سال نیز اهمیت بیشتری پیدا کرده است. با رشد روز یکشنبه، بازدهی شاخص کل از ابتدای سال به ۵۵درصد رسید. در همین مدت، شاخص هموزن توانسته است بازدهی ۷۱درصدی را ثبت کند. به این ترتیب، در شرایطی که هر دو شاخص عملکرد مثبتی داشتهاند، بازدهی شاخص هموزن ۱۶درصد بیشتر از شاخص کل بوده است. این فاصله در عملکرد را نمیتوان صرفا به معاملات روزهای اخیر نسبت داد. بخشی از آن ریشه در روند متفاوت عملکرد دو نماگر طی سالهای گذشته دارد. شاخص هموزن، برخلاف شاخص کل که وزن بیشتری از نمادهای بزرگ و اثرگذار بازار میگیرد، عملکرد نمادها را با وزنهای برابر منعکس میکند. از همین رو، تغییر مسیر نمادهای کوچک و متوسط میتواند اثر بیشتری بر این نماگر داشته باشد.
جبران جاماندگی کوچکترها
بررسی عملکرد بازار در دو سال گذشته نشان میدهد که شاخص هموزن پیش از سال جاری، در مقایسه با شاخص کل عملکرد ضعیفتری داشته است. در سال ۱۴۰۳، شاخص کل ۲۳درصد رشد کرد، درحالیکه شاخص هموزن تنها ۷ درصد بر ارتفاع خود افزود. به این ترتیب، در آن سال شاخص کل ۱۶درصد بازدهی بیشتری نسبت به شاخص هموزن ثبت کرد.
در سال ۱۴۰۴ نیز این الگو تکرار شد. شاخص کل در این سال ۳۷درصد افزایش یافت، درحالیکه رشد شاخص هموزن به ۲۰درصد محدود شد. بنابراین طی دو سال متوالی، نمادهای کوچک و متوسط بازار در مقایسه با نمادهای بزرگ و شاخصساز، بازدهی کمتری نصیب سرمایهگذاران خود کردند.
اکنون اما در سال جاری، ورق در این بخش از بازار برگشته است. بازدهی ۷۱درصدی شاخص هموزن در برابر رشد ۵۵درصدی شاخص کل نشان میدهد که نمادهای کوچک و متوسط نهتنها از روند کلی بازار عقب نماندهاند، بلکه در مجموع توانستهاند عملکرد بهتری نیز ثبت کنند. از این منظر، بخشی از فاصله ایجادشده میان دو شاخص را میتوان ناشی از جبران جاماندگی سالهای گذشته دانست. البته تداوم این روند به رفتار نقدینگی و نحوه توزیع تقاضا میان صنایع و شرکتهای مختلف بستگی خواهد داشت. اگر ورود پول حقیقیها و ارزش بالای معاملات خرد ادامه پیدا کند و تقاضا همچنان به طیف گستردهای از نمادها اختصاص یابد، برتری شاخص هموزن میتواند ادامهدار باشد. در مقابل، در صورت تمرکز دوباره تقاضا بر نمادهای بزرگ و شاخصساز، فاصله میان دو نماگر میتواند کاهش یابد. در مجموع، معاملات روز یکشنبه تصویری از بازاری صعودی با مشارکت گسترده نمادها ارائه کرد؛ بازاری که در آن هم ارزش معاملات در سطح بالایی قرار گرفت و هم جریان پول حقیقیها به سمت سهام حرکت کرد. مهمتر از آن، برتری شاخص هموزن در سال جاری نشان میدهد که پس از دو سال عملکرد ضعیفتر نمادهای کوچک و متوسط، بخشی از این گروه در حال جبران فاصله خود با بزرگان بازار است.