بازار آریا - دنیای اقتصاد: به اوکراین اجازه داده خواهد شد تا بودجه حاصل از وام دفاعی اتحادیه اروپا را صرف خرید قطعات پهپادهای چینی کند؛ امری که نشاندهنده وابستگی اروپا به پکن برای تامین قطعات حیاتی است، آنهم در شرایطی که این قاره برای ساخت صنایع دفاعی بومی خود با چالش مواجه است. «پائولا تاما» و «هنری فوی» در گزارش دیروز چهارشنبه در فایننشال تایمز نوشتند، به گفته دو نفر از افراد آشنا با این تصمیم، کی یف بخشی از ۶میلیارد یورو را برای خرید قطعات پهپاد از چین دریافت کرده است. این بودجه اولین تخصیص از یک وام حمایتی گستردهتر به اوکراین است که طبق آن ۶۰میلیارد یورو برای تدارکات دفاعی اختصاص داده شده است.
این تصمیم، خلأهای باقیمانده در تولید دفاعی داخلی اتحادیه اروپا را برجسته میسازد؛ آنهم با وجود تلاشهایی که برای تقویت بنیان صنعتی اروپا از طریق مشروط کردنِ کمکهای اوکراین به خرید تجهیزات از داخل این قاره صورت گرفته است. این استثنا همچنین نقش پررنگ چین را در تامین تسلیحاتی هر دو طرفِ این منازعه بیش از چهار ساله، بهوضوح عیان میسازد. درحالیکه اتحادیه اروپا پکن را بهدلیل تامین تجهیزات کلیدی مجتمعهای نظامی-صنعتی مسکو، بهعنوان «عامل اصلی توانمندسازی روسیه در جنگ» علیه اوکراین متهم کرده است، همزمان اذعان میکند که صنایع تسلیحاتی کییف نیز به قطعات چینی وابسته است.
اوکراین خود یکی از نوآورانهترین صنایع دفاعی اروپا را زیر بمباران روسیه ساخته است. تولیدکنندگان داخلی آن در چندین زمینه از شرکتهای سنتی تسلیحاتی اروپایی پیشی گرفتهاند؛ زیرا تامینکنندگان در سراسر قاره برای تامین نیازهای کی یف تلاش میکنند. با این حال، میزان مصرف پهپادها در اوکراین - که به سلاح غالب در میدان نبرد تبدیل شدهاند - همچنان از ظرفیت این کشور و متحدانش برای تولید قطعات خاصی از این پرندههای بدون سرنشین فراتر میرود. مقامات اوکراینی میگویند پهپادها اکنون عامل حدود ۸۰ درصد از تلفات نیروهای روسیه در میدان نبرد هستند.
طبق شرایط وام اتحادیه اروپا، محصولات دفاعی خریداریشده با بودجه این بلوک باید عمدتا از بازار واحد، اوکراین یا شرکای تاییدشده مانند کانادا تهیه شوند. سایر متحدان نیز در صورت امضای قرارداد همکاری امنیتی با اتحادیه اروپا، مشارکت در این طرح و ارائه پشتیبانی قابلتوجه به اوکراین، میتوانند واجد شرایط باشند. بریتانیا روز دوشنبه به این طرح پیوست. برای تامینکنندگانی خارج از آن دستههای تاییدشده، حداکثر ۳۵درصد از یک قرارداد میتواند شامل قطعاتی از سایر کشورها باشد.
این مقررات تصریح میکند که خریدهای تسلیحاتی نباید «با منافع امنیتی و دفاعیِ» اتحادیه اروپا مغایرت داشته باشند. اما این قوانین شامل یک استثنا نیز میشود. اگر محصولات مشابه را نتوان به سرعت کافی یا در مقادیر مورد نیاز اوکراین از کشورهای واجد شرایط تهیه کرد، کی یف میتواند از بروکسل اجازه خرید آنها را از جای دیگری بگیرد. به گفته منابع آگاه، اوکراین برای اولین بخش از کمکهای مالی دفاعی به ارزش ۵.۹میلیارد یورو - که به تهیه و تامین پهپاد اختصاص دارد - درخواست معافیت کرد و موفق به دریافت آن شد. این معافیت به کییف اجازه داد تا قطعات چینی خاصی را خریداری کند که به میزان کافی در اروپا در دسترس نیستند.
این در حالی است که رویترز گزارش داد که طی ۱۱روز گذشته، حملات پهپادی نیروهای ویژه اوکراین بیش از ۱۱۶شناور روسی از جمله چندین نفتکش و کشتی فلهبر را در دریای آزوف هدف قرار داده است. کییف هدف از این عملیات را از کار انداختن ناوگان انتقال نفت روسیه و اختلال در سوخترسانی به شبهجزیره کریمه اعلام کرد. این تنشها تبعات ژئواکونومیک قابلتوجهی به همراه داشته است. اعمال محدودیتهای امنیتی در دریای آزوف که مسیر عبور یکچهارم صادرات غلات روسیه محسوب میشود، موجب جهش ۴درصدی قیمت گندم در اروپا شد. در حال حاضر، تردد شناورهای تجاری از طریق تنگه کرچ متوقف شده است.