بازار آریا - دنیای اقتصاد: ویبرت فون بلوشر، دیپلمات آلمانی بود که در اوایل سلطنت رضاشاه، سفیر آلمان در تهران شد و خاطراتش را در کتاب «سفرنامه بلوشر» نوشت.
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-فاطمه نصیری ؛ ویبرت فون بلوشر، دیپلمات آلمانی بود که در اوایل سلطنت رضاشاه، سفیر آلمان در تهران شد و خاطراتش را در کتاب «سفرنامه بلوشر» نوشت. او در بخشی از خاطرات خود به سیاست‌های اقتصادی رضا شاه پرداخته و نوشته :« در گفتگوهای خودمانی و غیررسمی با سیاستمداران ایرانی، می‌شد به نگرانی‌هایی نسبت به این سیاست کارخانه‌سازی پی‌برد. بیش از هر چیز این ایراد را مطرح می‌کردند که در مغرب‌زمین برای آن به ماشین و صنعت روی آورده‌اند که از پرداخت مزد کار که گران است ایمن باشند، ولی در ایران نیروی کار ارزان به دست می‌آید. در ولایات کارگران با مزد روزانه بین ۲/۵ تا ۳ قران خرسندند. از این رو باید طرز تلقی نسبت به ماشین در ایران کلا با اروپا تفاوت داشته باشد.
صرف‌نظر از آن، کارخانه‌های ایران و قبل از همه کارخانه‌های دولتی گران‌تر از کارخانه‌های اروپایی تمام می‌شود. علت اساسی آن است که حاصل کار کارگران ایرانی کم‌ارزش‌تر است و دستگاه اداری که پر از کارمند زائد است مخارج هنگفتی را تحمیل می‌کند.
اما سوال جدیدتر این است: مصرف‌کنندگان کالای صنعتی را از کجا باید یافت؟ درآمد این مردم فقیر و تهیدست فوق‌العاده اندک است و به سبب عوارض و مالیات‌های غیرقابل تحمل دیگر قوه خریدی برایشان نمانده است. از مجموع دوازده میلیون سکنه ایران ۱۰ میلیون روستایی‌اند؛ روستاییان بین ده تا سی تومان در سال درآمد سرانه دارند. گذشته از همه این حرف‌ها هر سال میلیون‌ها تومان صرف تاسیس کارخانه‌های جدید می‌شود و در حقیقت پول از گردش خارج می‌شود.»