بازار آریا - طلاین: همزمان با افزایش بازده اوراق ۱۰ساله در بخش بزرگی از اقتصادهای بزرگ جهان، بازار طلا با یک مانع جدی در کوتاهمدت مواجه شده است؛ با این حال، ماهیت این افزایش بازدهیها ــ که بخشی از آن به نگرانی درباره تورم، کسری بودجه و عرضه بدهی دولتها مربوط میشود ــ میتواند در میانمدت معادله را تغییر دهد. در شرایط فعلی، بازده واقعی بالای اوراق برای طلا سیگنال منفی میدهد، اما تشدید ریسک بازار بدهی میتواند همین روند را به یک محرک جدید برای تقاضای طلا تبدیل کند.
اوراق قرضه؛ فشار همزمان در بازارهای بزرگ
بازار اوراق دولتی در اقتصادهای بزرگ جهان در شرایطی قرار گرفته که افزایش بازدهی دیگر محدود به یک کشور یا یک بانک مرکزی نیست. بر اساس دادههای بازار، بازده اوراق ۱۰ساله آمریکا به ۴.۶۵۷ درصد رسیده و همزمان بازدهی اوراق ۱۰ساله ژاپن به ۲.۸۷۸ درصد، بریتانیا به ۴.۹۹ درصد، آلمان به ۳.۱۷ درصد، فرانسه به ۳.۹۸ درصد و کانادا به ۳.۶۵ درصد رسیده است.
نکته مهم، تنها سطح این نرخها نیست؛ بلکه افزایش همزمان بازدهی در بخش بزرگی از بازارهای توسعهیافته است. این اتفاق نشان میدهد بازار اوراق در حال قیمتگذاری عواملی فراتر از تصمیمات کوتاهمدت بانکهای مرکزی است؛ از تورم و رشد اقتصادی گرفته تا کسری بودجه، حجم انتشار اوراق و افزایش صرف ریسک یا Term Premium.
در مقابل، چین در مسیر متفاوتی حرکت میکند و بازده اوراق ۱۰ساله این کشور در محدوده ۱.۶۸ درصد قرار گرفته و در دادههای فعلی نیز کاهش داشته است. این واگرایی نشان میدهد اقتصادهای بزرگ جهان با یک رژیم یکسان پولی و تورمی مواجه نیستند.
چرا بازده اوراق برای طلا اهمیت دارد؟
طلا دارایی بدون سود است؛ بنابراین افزایش بازده اوراق، بهویژه اوراق خزانه آمریکا، هزینه فرصت نگهداری طلا را افزایش میدهد. زمانی که سرمایهگذار میتواند از یک دارایی کمریسک مانند اوراق دولتی بازده بالاتری دریافت کند، انگیزه برای نگهداری طلا کاهش پیدا میکند.
با این حال، برای تحلیل طلا نمیتوان تنها به بازده اسمی اوراق نگاه کرد. بازده واقعی اهمیت بیشتری دارد. هرچه بازده واقعی اوراق افزایش پیدا کند، جذابیت طلا بیشتر تحت فشار قرار میگیرد و کاهش آن معمولاً فضای مساعدتری برای فلز زرد ایجاد میکند.
به همین دلیل، سطح ۴.۶۵ درصدی بازده اوراق ۱۰ساله آمریکا به خودی خود برای طلا خبر خوبی نیست؛ آنچه تعیینکننده است این است که چه مقدار از این بازده ناشی از افزایش نرخ واقعی و چه مقدار ناشی از افزایش انتظارات تورمی و ریسک مالی است.
بازار اوراق یک پیام دوگانه برای طلا دارد
افزایش بازدهی اوراق در شرایط فعلی دو پیام متفاوت برای طلا ارسال میکند. در کوتاهمدت، پیام روشن است: بازدهی بالاتر و بهویژه Real Yield بالا، یک مانع برای رشد طلاست.
اما در میانمدت، مسئله پیچیدهتر میشود. اگر بازدهی بلندمدت به دلیل افزایش نگرانی درباره کسری بودجه، بدهی دولتها، عرضه سنگین اوراق و تورم ساختاری بالا برود، بازار اوراق در واقع در حال ایجاد یک ریسک جدید است. همین ریسک میتواند سرمایهگذاران را به سمت داراییهایی مانند طلا سوق دهد که وابستگی مستقیمی به اعتبار یک دولت یا توان بازپرداخت بدهی آن ندارند.
به عبارت دیگر، افزایش بازده اوراق میتواند ابتدا علیه طلا عمل کند، اما اگر منشأ آن بحران اعتماد به بازار بدهی باشد، در مرحله بعد به نفع طلا تغییر جهت دهد.
کره جنوبی؛ نمونهای از تغییر رفتار بازار
در همین چارچوب، وضعیت بازار اوراق کره جنوبی نیز قابل توجه است. افزایش بازدهی اوراق این کشور در کنار رونق بازار سهام و تغییر انتظارات درباره مسیر نرخ بهره نشان میدهد سرمایهگذاران در حال بازتنظیم پرتفوی خود در مواجهه با رشد، تورم و نرخهای بهره بالاتر هستند.
بازده اوراق ۳۰ساله کره جنوبی به ۴.۶۶ درصد رسیده و نرخ اوراق ۱۰ساله نیز در محدوده ۴.۳۰ درصد قرار گرفته است. این اعداد در کنار خروج سرمایه خارجی از بازار اوراق کره، بخشی از فشار گستردهتر موجود در بازارهای بدهی را نشان میدهد.
البته وضعیت کره را نمیتوان عیناً به آمریکا یا اروپا تعمیم داد، اما از منظر بینبازاری یک پیام مهم دارد: سرمایهگذاران در حال حساستر شدن نسبت به بازدهی و ریسک اوراق بلندمدت هستند.
سیگنال نهایی برای طلا
در شرایط فعلی، بازار اوراق برای طلا سیگنال کوتاهمدتاً منفی اما میانمدتاً دوگانه صادر میکند.
اگر بازده اوراق آمریکا در محدودههای بالا باقی بماند و همزمان بازده واقعی و دلار نیز افزایش پیدا کنند، فشار بر طلا ادامه خواهد داشت. در این سناریو، طلا برای عبور از سقفهای جدید به محرک قدرتمندتری نیاز خواهد داشت.
اما اگر بازدهی اسمی بالا بماند در حالی که انتظارات تورمی، کسری بودجه و ریسک بازار بدهی افزایش پیدا کنند، رابطه میتواند تغییر کند. در چنین شرایطی، بازار اوراق از یک رقیب برای طلا به یک منبع تقاضا برای آن تبدیل میشود.
بنابراین در مقطع فعلی، مهمترین شاخص برای رصد طلا صرفاً نرخ ۱۰ساله آمریکا نیست؛ بلکه شکاف میان بازده اسمی و واقعی، مسیر دلار و دلیل افزایش بازدهی اوراق است.
پیام بازار در حال حاضر روشن است: بازدهی بالای اوراق سقف کوتاهمدت طلا را محدود میکند، اما اگر همین بازدهی بالا به نشانهای از تشدید ریسک تورمی و مالی تبدیل شود، میتواند سوخت حرکت بعدی طلا را فراهم کند.