بازار آریا - قیمت نفت برای نخستین بار در شش هفته گذشته از مرز ۹۵ دلار در هر بشکه عبور کرد. این در حالی است که تشدید درگیریها در خاورمیانه، تهدیدی برای اختلال بیشتر در عرضه جهانی نفت به شمار میرود.
قیمت شاخص نفت خام روز چهارشنبه به شدت افزایش یافت؛ زیرا ازسرگیری درگیریهای آمریکا و ایران بر سر تنگه هرمز، همزمان با تهدید حوثیها به هدفقراردادن کشتیهای حامل نفت عربستان سعودی در تنگه بابالمندب، نگرانیها را تشدید کرد.
نفت خام برنت در جریان درگیریها در ماه آوریل به اوج ۱۲۶ دلار در هر بشکه رسیده بود، اما در آغاز ماه جولای تا ۷۱ دلار کاهش یافته بود. با این حال، با ازسرگرفتهشدن جنگ در روزهای اخیر، قیمت آن بار دیگر جهش کرد و روز چهارشنبه به ۹۵٫۲۴ دلار رسید و سپس تا حوالی ظهر به ۹۴٫۴۰ دلار کاهش یافت که همچنان بیش از ۳ درصد بالاتر از روز قبل بود.
افزایش قیمتها پس از یازدهمین شب حملات به ایران رخ داد. دونالد ترامپ نیز هشدار داد که این حملات تشدید خواهد شد؛ جنگی که تاکنون ۳۷٫۵ میلیارد دلار (۲۸ میلیارد پوند) برای آمریکا هزینه داشته است.
جهش قیمت نفت خام در ماه جاری، سریعترین افزایش از زمان حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به تهران در ماه مارس بوده است؛ حملاتی که برای نخستین بار جریان صادرات نفت کشورهای خلیج فارس از طریق تنگه هرمز را مختل کرد.
به گفته تحلیلگران مؤسسه گلدمن ساکس، اگر صادرات از طریق تنگه هرمز از سر گرفته نشود، بازار ممکن است تا پایان سال به سمت قیمت ۱۲۰ دلار برای هر بشکه نفت حرکت کند.
فاتح بیرول، رئیس نهاد ناظر جهانی انرژی، روز سهشنبه هشدار داد که بازارهای جهانی نفت تاکنون از «عوامل ضربهگیر» بهرهمند بودهاند، اما با تشدید درگیریها «هیچ جایی برای خوشبینی یا سهلانگاری وجود ندارد».
این عوامل شامل آزادسازی حدود ۴۰۰ میلیون بشکه نفت و فرآوردههای نفتی اضطراری ذخیرهشده توسط اعضای آژانس بینالمللی انرژی و همچنین تلاشهای عربستان سعودی و امارات متحده عربی برای ادامه صادرات نفت خام از مسیرهای جایگزین بوده است.
علاوه بر این، کشورهای تولیدکننده نفت در اروپا و قاره آمریکا صادرات خود را افزایش دادهاند، در حالی که کشورهای مصرفکننده بزرگ نفت، از جمله چین که بزرگترین واردکننده نفت جهان است، خرید خود را از بازار جهانی کاهش دادهاند.
این عوامل مانع از آن شدهاند که قیمت نفت به سطوح بسیار بالایی که در آغاز درگیریها از آن بیم میرفت برسد؛ درگیریای که آژانس بینالمللی انرژی آن را بزرگترین اختلال عرضه در تاریخ بازار نفت توصیف کرده است.
کاهش خرید نفت باعث شده است بسیاری از پالایشگاههای جهان تولید خود را کاهش دهند و این مسئله نگرانیهایی درباره عرضه سوخت و مواد شیمیایی ایجاد کرده است. به گفته بیرول، حتی با وجود افزایش صادرات نفت خام خلیج فارس در دوره آتشبس نافرجام آمریکا و ایران، تولید سوختهای مورد استفاده در حملونقل جادهای همچنان ضعیف باقی مانده است.
بیرول افزود: فعالیت پالایشگاهها و عرضه فرآوردههای نفتی به اندازه تحویل نفت خام افزایش نیافته است؛ به این معنا که بازار فرآوردههای پالایششده، از جمله گازوئیل و بنزین، بهمراتب فشردهتر و محدودتر از بازار نفت خام است.
وی همچنین هشدار داد که اگرچه افزایش صادرات گاز از آمریکا و کانادا توانسته است حدود ۷۰ درصد از کاهش عرضه گاز خلیج فارس از طریق تنگه هرمز را جبران کند، اما با نزدیکشدن به زمستان و تلاش خریداران اروپایی برای پر کردن دوباره ذخایر تخلیهشده گاز، عرضه همچنان محدود خواهد ماند.
او افزود که «حلوفصل درگیری جاری، همراه با بازگشایی کامل و بدون قید و شرط تنگه هرمز»، برای جلوگیری از «وخامت بیشتر امنیت انرژی جهان» ضروری است.