بازار آریا - مسعود مهدیان* معاملات بازار سرمایه در روز شنبه در ادامه روند صعودی روزهای گذشته خود، با برتری نسبی تقاضا به پایان رسید. هرچند در روز چهارشنبه و بهویژه در ساعات ابتدایی معاملات امروز، فشار عرضه در برخی نمادهای بزرگ بازار افزایش یافته بود، اما در نیمه دوم معاملات، تقاضا بار دیگر تقویت شد و در نهایت شاخص کل با رشد حدود ۳۳هزار واحدی به کار خود پایان داد. همچنین ارزش معاملات به بیش از ۱۹ هزارمیلیارد تومان رسید و خالص ورود پول حقیقی که در نیمه نخست بازار منفی بود، در پایان معاملات به حدود یک هزارمیلیارد تومان مثبت تغییر کرد.
بازار اکنون در آستانه یکی از مهمترین سطوح مقاومتی خود قرار گرفته است. محدوده ۴میلیون و ۵۰۰ هزار واحدی شاخص کل از منظر تکنیکال یک مقاومت جدی محسوب میشود و نحوه برخورد بازار با این سطح میتواند نقش تعیینکنندهای در تداوم روند صعودی داشته باشد. عبور موفق از این محدوده میتواند چشمانداز ادامه رشد بازار را تقویت کند؛ اما در عین حال احتمال افزایش عرضهها و نوسانات کوتاهمدت نیز در این ناحیه دور از انتظار نیست. با این حال، پرسش اصلی این است که روند صعودی بورس تا چه زمانی میتواند ادامه پیدا کند؟ به نظر میرسد از این مقطع به بعد، بخشی از هیجانات حاکم بر بازار کاهش یابد و صنایع و شرکتها بیش از گذشته بر اساس متغیرهای بنیادی خود مورد ارزیابی قرار گیرند. در دو هفته اخیر بخش بزرگی از بازار بهصورت یکپارچه رشد کرده است؛ اما در ادامه مسیر احتمالا شاهد تفکیک عملکرد صنایع و شرکتها خواهیم بود و انتخاب سهم اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.
هرچند همچنان نمیتوان از ارزندگی بازار سرمایه چشمپوشی کرد و بازار از منظر بنیادی در سطوح جذابی قرار دارد، اما این موضوع به معنای ارزنده بودن تمامی نمادها نیست. از این رو، رصد جریان نقدینگی، ارزش معاملات و رفتار سرمایهگذاران اهمیت بیشتری پیدا میکند. حجم ورود پول حقیقی نسبت به روزهای ابتدایی بازگشایی بازار کاهش یافته و اکنون باید دید آیا بورس میتواند همچنان نقدینگی جدیدی را از بازارهای موازی جذب کند یا خیر. در روزها و هفتههای آینده، انتشار گزارشهای مختلف در سامانه کدال نیز به یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر بازار تبدیل خواهد شد. گزارشهای عملکرد ۱۲ماهه، گزارشهای ماهانه خرداد، صورتهای مالی سهماهه و همچنین فصل مجامع شرکتها، مجموعهای از اطلاعات جدید را در اختیار سرمایهگذاران قرار میدهد که میتواند در جهتدهی به معاملات نقش مهمی ایفا کند. در کنار عوامل بنیادی، همچنان ریسکهای سیستماتیک نیز بر بازار سایه افکندهاند. تحولات سیاسی و اقتصادی در شرایط فعلی از اهمیت ویژهای برخوردارند. انتشار اخبار مثبت درباره کاهش تنشها، تثبیت شرایط پس از جنگ و دستیابی به توافقات احتمالی میتواند موج جدیدی از خوشبینی را وارد بازار کند و زمینهساز ورود نقدینگی تازه به بورس شود. در مقابل، تشدید تنشها یا بازگشت نااطمینانیهای سیاسی میتواند بار دیگر فشار خروج سرمایه و افزایش ریسکگریزی را به بازار تحمیل کند. در مجموع، درصورتیکه ثبات سیاسی و اقتصادی حفظ شود و سطح نااطمینانیها کاهش یابد، بازار سرمایه همچنان از ظرفیت رشد برخوردار است. عقبماندگی ارزش دلاری بازار و ارزندگی بنیادی بسیاری از شرکتها از مهمترین عواملی هستند که از این سناریو حمایت میکنند. با این حال، به نظر میرسد ادامه مسیر بازار با شیبی ملایمتر از دو هفته اخیر همراه باشد و رشدها بیش از آنکه فراگیر و یکدست باشند، در صنایع و شرکتهای منتخب متمرکز شوند. بررسی رفتار سرمایهگذاران در هفتههای اخیر نیز نشان میدهد که چهار گروه دارویی، سیمانی، غذایی و زراعت و دامپروری بیشترین توجه را به خود جلب کردهاند. افزایش نرخ محصولات، ریسک عملیاتی کمتر در شرایط جنگی و چشمانداز مناسب سودآوری از مهمترین عواملی بوده که باعث اقبال بازار به این صنایع شده است. در عین حال، نباید از چالش ناترازی انرژی غافل شد. با توجه به کاهش ظرفیت تولید برق و تداوم ناترازی در شبکه انرژی کشور، احتمال بروز محدودیتهای برق در فصل تابستان بسیار بالاست. این موضوع میتواند به یکی از مهمترین ریسکهای عملیاتی صنایع تبدیل شود؛ بهویژه برای صنایعی مانند سیمان، پتروشیمی و پالایشگاهی که وابستگی بیشتری به تامین پایدار انرژی دارند. بنابراین آثار احتمالی محدودیتهای انرژی باید در تحلیل سودآوری شرکتها مورد توجه قرار گیرد. به نظر میرسد بازار سرمایه در روزهای آینده بیش از هر زمان دیگری وارد فاز تحلیلمحور شود؛ فضایی که در آن متغیرهای بنیادی، گزارشهای مالی و تحولات سیاسی و اقتصادی نقش پررنگتری نسبت به رفتارهای هیجانی و حرکتهای دستهجمعی سرمایهگذاران خواهند داشت.
* کارشناس بازار سرمایه