بازار آریا

آخرين مطالب

5 شرط اصلی اجرای مالیات بر مجموع درآمد؛ نظام مالیاتی بازتعریف شود تحلیل بازار آریا

5 شرط اصلی اجرای مالیات بر مجموع درآمد؛ نظام مالیاتی بازتعریف شود
  بزرگنمايي:

بازار آریا - به گزارش خبرنگار مهر، در ایران کاهش درآمدهای نفتی و نیاز به شناسایی پایه‌های جدید مالیاتی، افزایش ضریب جینی و نیاز به اصلاح نظام بازتوزیع درآمد، و … ضرورت اصلاح نظام مالیات‌های مستقیم با محوریت نظام مالیات بر مجموع درآمد را دوچندان کرده است. ملاحظات و ویژگی‌های خاص هر نظام اقتصادی، تأثیر بسزایی در به نتیجه رسیدن اصلاحات مالیاتی دارد.
از جمله ملاحظاتی که می‌تواند در اصلاح نظام مالیاتی در ایران اثرگذار باشد، نواقص پیشینی ازجمله وجود طیف گسترده‌ای از فعالیت‌های غیررسمی، عدم شکل‌گیری بازارهای رقابتی و نیز عدم تقارن اطلاعات، نوسانات زیاد متغیرهای کلان اقتصادی، عدم وجود نظام رفاهی یکپارچه و فاصله طبقاتی است.
در این راستا مالیات بر مجموع درآمد یکی از اصلاح‌های ضروری در اقتصاد ایران است که می‌تواند منافع بسیاری در عادلانه شدن، ساده و بهینه شدن مالیات ستانی از اشخاص حقیقی باشد. با بررسی‌ها نشان می‌دهد که مالیات بر مجموع درآمد یکی از مهمترین اجزای نظام مالیاتی کشورهای توسعه یافته به حساب می‌آید؛ به طوری که در حدود 28 درصد حجم درآمدهای مالیاتی این کشورها را شامل می‌شود؛ با این حال برخلاف کشورهای توسعه یافته، در کشورهای در حال توسعه این رقم در حدود 14 درصد است. این حال وابستگی درآمدی به کمک‌های خارجی و منابع طبیعی، ضعف نهادی و ظرفیت اداری ضعیف برای مقابله با اجتناب و فرار مالیاتی، روحیه مالیاتی ضعیف مؤدیان، عدم شفافیت مالی و بزرگ بودن بخش غیررسمی اقتصاد، ازجمله عواملی است که پیاده‌سازی یک سیستم یکپارچه مالیات بر مجموع درآمد را در کشورهای در حال توسعه دشوار کرده است.
البته مالیات بر مجموع درآمد یکی از ابزارهای مالیاتی موجود در قانون مالیات‌های مستقیم مصوب سال 1366 بود، اما این بخش از قانون عملاً به صورت جدی مورد توجه مجریان مالیاتی کشور قرار نگرفت و بر این اساس در سال 1380 از قانون مالیات‌های مستقیم به طور کامل حذف شد.
کاهش درآمدهای نفتی و نیاز به شناسایی پایه‌های جدید مالیاتی، شیوع برخی ناکارایی‌های اقتصادی همچون سرمایه گذاری غیرمولد ناشی از فرصت طلبی سرمایه گذاران برای اجتناب مالیاتی (سفته بازی)، افزایش ضریب جینی در سال‌های اخیر و نیاز به استفاده از ابزارهای جدید در بازتوزیع درآمد، رکود اقتصادی و عدم امکان اعمال نرخ‌های بالاتر مالیاتی بر شرکت‌ها و بنگاه‌های تجاری و … سبب شده که ضرورت بازنگری قانون مالیات‌های مستقیم با محوریت مالیات بر مجموع درآمد دوچندان شود.
در این رابطه باید اشاره کرد که یکی از مؤلفه‌های اساسی در کامیابی نظام‌های مالیاتی تدوین نهادها و قوانین مناسب مالیاتی است؛ به گونه‌ای که در ضمن سادگی به تمامی جوانب و آثار اعمال مالیات‌ها توجه شده باشد. ناکارآمدی‌های پیشینی نظام اقتصادی همچون عدم شکل‌گیری کامل بازارهای رقابتی، عدم تقارن اطلاعات، عدم شکل‌گیری نهادهای خدماتی و رفاهی عمومی و… خطر افزایش هزینه‌های ناکارایی و اختلال ناشی از مالیات‌ها را افزایش می‌دهد. از این رو لزوم توجه به تدوین قانون مالیاتی بهینه متناسب با ناکارآمدی‌های پیشینی و اقتضائات خاص اقتصاد ایران همچون رکود، تورم، بیکاری و… دوچندان می‌شود.
ملاحظات خاص برای ایران
مرکز پژوهش‌های مجلس در رابطه با اینکه مالیات بر مجموع درآمد در ایران به چه صورتی باید اجرا شود، تاکید دارد که امروزه مالیات‌ها نه تنها ابزاری برای جبران کسری بودجه دولت‌ها نیست، بلکه بسیاری از اهداف اقتصادی و اجتماعی نیز از طریق آن قابل تحقق است؛ ازاین‌رو مالیات‌ها جایگاه ویژه‌ای برای سیاستگذاری اقتصادی در کشورهای توسعه یافته دارند. مالیات بر مجموع درآمد یکی از ابعاد نظام مالیاتی کشورهای توسعه یافته است؛ در چند دهه گذشته نیز بسیاری از کشورهای در حال توسعه نیز به سمت اصلاح نظام مالیاتی خود با محوریت مالیات بر مجموع درآمد حرکت کرده‌اند.
اقتصاد ایران در سال‌های گذشته با چالش‌های متعددی روبه‌رو شده است که مالیات‌ها می‌توانند نقش مهمی در حل این چالش‌ها ایفا کنند؛ نقش آفرینی بیشتر مالیات‌ها در نظام اقتصادی ایران نیازمند اصلاح و بازتعریف نظام مالیاتی است.
در اقتصاد ایران مالیات بر مجموع درآمد می‌تواند در زمینه افزایش پایه‌ها و درآمدهای مالیاتی با هدف کاهش وابستگی بودجه به درآمدهای نفتی، جلوگیری از سرمایه گذاری غیرمولد سفته‌بازان و به نوعی هدایت منابع مالی با استفاده از نرخ‌های ترجیحی مالیاتی، اصلاح نظام رفاهی و بازتوزیع درآمد با استفاده از نظام تصاعدی مالیاتی، کاهش هزینه‌های اعمال سایر مالیات‌ها همچون مالیات بر مصرف که ماهیت تنازلی دارد، جلوگیری از اعمال نرخ‌های مالیاتی بالا بر بخش تولید باهدف رونق تولید و … مؤثر باشد. در ادامه به برخی از ملاحظات به منظور اجرای مالیات بر مجموع درآمد اشاره شده است.
1- ملاحظات پیش از قانونگذاری
نواقص پیشینی بازار می‌تواند بر دستاوردهای یک نظام مالیاتی اثرگذار باشد؛ از این رو موفقیت اصلاحات مالیاتی در گرو تمهید مقدمات پیشینی در فضای اقتصادی کشور است. وجود طیف گسترده‌ای از فعالیت‌های غیررسمی اقتصادی– عدم شکل‌گیری بازارهای رسمی به خصوص در کشورهای در حال توسعه همچون ایران یکی از نواقص پیشینی نظام مالیاتی است که می‌تواند ضمن کاهش تمکین مالیاتی در مؤدیان، هزینه‌های اجرایی و هزینه‌های رفاه از دست رفته فعالان اقتصادی به سبب اعمال مالیات را افزایش دهد.
از سوی دیگر عدم شکل‌گیری بازارهای رقابتی در بسیاری از حوزه‌های اقتصادی رقابت‌پذیر، یکی دیگر از عواملی است که می‌تواند به صورت بالقوه هزینه اعمال مالیات‌های جدید را افزایش دهد. عدم اصابت صحیح مالیاتی در شرایطی که بازارهای رقابتی شکل نگرفته اند و یا در شرایطی که اقتصاد در رکود قرار دارد می‌تواند آسیب‌های آن را دوچندان نماید و نیز رکود و آسیب پذیری فعالین اقتصادی از اعمال مالیات‌های جدید را تشدید کند.
عدم تقارن اطلاعات و نیز اثرات جانبی مثبت ازجمله عوامل دیگری است که می‌تواند زمینه افزایش هزینه‌های رفاه از دست رفته را به سبب اعمال مالیات افزایش دهد. در پایان این قسمت باید اشاره کرد که وجود نواقص پیشینی بازار به معنای عدم امکان اصلاحات جدید مالیاتی نیست؛ بلکه این نواقص ضرورت توجه و دقت بیشتر قانونگذار در سنجش تمامی ابعاد اقتصادی و اجتماعی اعمال مالیات‌های جدید را دوچندان می‌کند.
2- هدف‌گذاری نظام مالیاتی
اگرچه تحقق تمامی اهداف سیاست‌گذار در یک نظام مالیاتی مطلوبیت دارد، ولی از نظر تئوری و عملی این مهم با چالش تعارض اهداف رو به رو است؛ برای مثال یکی از این موارد تعارض هدف بازتوزیع درآمد با اهداف سادگی و کاهش مخارج مالیاتی است؛ از این رو ضروری است که در گام اول سیاست‌گذار اهداف مورد نظر خود را از اصلاحات مالیاتی مشخص کند. به نظر می‌رسد در کنار افزایش درآمدهای دولت و کاهش وابستگی بودجه به نفت، اهدافی همچون بازتوزیع درآمد، جلوگیری از سرمایه گذاری غیرمولد و کنترل نقدینگی، افزایش سادگی و تمکین نظام مالیاتی، کاهش رفاه ازدست رفته اقشار آسیب‌پذیر و تولیدکنندگان از اعمال مالیات‌ها، یکپارچه‌سازی نظام رفاهی و مالیاتی و در نتیجه کاهش هزینه‌های مدیریتی و افزایش کارایی و … از جمله اهداف بالقوه نظام مالیات بر مجموع درآمد برای اقتصاد ایران باشد که ضروری است سیاست‌گذار موارد سازگار آن را برای نظام مالیاتی برگزیند و متناسب با آن، نظام مالیات بر مجموع درآمد را طراحی کند.
3- نرخ‌های مالیاتی
یکی دیگر از محورهای تصمیم‌گیری در نظام مالیات بر مجموع درآمد جدول نرخ‌های مالیاتی است. فارغ از آنکه کدام مدل اخذ مالیات انتخاب گردد، جدول نرخ‌های مالیاتی با توجه به شرایط اقتصاد ایران باید دارای ویژگی‌هایی باشد که بدان اشاره می‌شود:
1- نرخ‌های مالیات بر مجموع درآمد باید سازگار با سایر نرخ‌های مالیات بر مصرف و نیز مالیات بر درآمد شرکت‌ها تنظیم شود.
2- یکی از پایه‌های اصلی جامعه ایران خانواده است. از این رو جداول نرخ مالیاتی نباید به گونه‌ای باشد که بار اضافی مالیاتی به سبب ازدواج بر خانواده‌ها تحمیل شود؛ همچنین نرخ‌های مالیاتی باید به گونه‌ای باشد که زمینه تحقق عدالت افقی در میان خانواده‌های با درآمد یکسان را فراهم آورد.
3- مالیات بر مجموع درآمد با نرخ‌های تصاعدی یکی از ابزارهای اصلی کشورهای توسعه یافته در بازتوزیع درآمد است. ازاین‌رو توجه به تصاعدی بودن نظام مالیاتی (نرخ‌های تصاعدی یا نرخ‌های هموار با معافیت‌های پایه) یکی از مؤلفه‌های ضروری برای اصلاح نظام توزیع درآمد در ایران است..
4- مخارج مالیاتی دولت
مخارج مالیاتی برای تحقق اهدافی همچون جبران برخی هزینه‌ها، منافع اجتماعی و تحریک برخی رفتارها مانند عرضه کار و پس‌انداز صورت می‌پذیرد. با توجه به عدم یکپارچگی نظام رفاهی در ایران، استفاده از مخارج مالیاتی برای افزایش رفاه مؤدیان می‌تواند هزینه‌های مضاعفی را برای دولت در پی داشته باشد. ازاین‌رو ضروری است که اعمال چنین معافیت‌هایی هماهنگ با سایر خدمات رفاهی عمومی صورت پذیرد تا از تحمیل هزینه‌های مضاعف به دولت جلوگیری کند؛ تجربه اعطای برخی خدمات دولتی در ایران نشان می‌دهد که اعطای برخی یارانه‌ها موجب افزایش بیش از ظرفیت تقاضا می‌شود که این می‌تواند بر کیفیت عرضه خدمات عمومی اثرگذار باشد. ازاین‌رو لزوم توجه به اعمال دقیق معافیت‌ها و تبعیض آن برای خدمات ضروری، جهت تحقق بهینه این نوع از مخارج مالیاتی ضروری است.
5- اجتناب و فرار مالیاتی
اجتناب و فرار مالیاتی یکی از عوامل عدم موفقیت مالیات‌های مستقیم در کشورهای در حال توسعه است. ازجمله زمینه‌های اجتناب مالیاتی، امکان تغییر رفتار مؤدی در مواجهه با اعمال مالیات‌ها برای جلوگیری از تحمل بار مالیاتی است؛ توسعه پایه‌های مالیاتی به تمامی انواع منابع درآمدی از اجتناب مالیاتی جلوگیری می‌کند.
کد خبر 6159535

بازار آریا

لینک کوتاه:
https://www.bazarearya.ir/Fa/News/1170079/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

واریز وام قرض‌الحسنه 30 میلیون تومانی بازنشستگان در مردادماه

بازنشستگان حتما بخوانند؛ زمان‌بندی واریز حقوق تیرماه تغییر کرد

نقش آفرینی بخش خصوصی در تصمیمات به برون رفت از مشکلات اقتصادی کمک می کند

هر فردی در آمریکا به قدرت برسد باید با ایران مقتدر رو به رو شود

انتظارات بخش خصوصی از دولت چهاردهم

ضرایب مالیاتی برای واحد‌های تولیدی خراسان جنوبی متفاوت باشد

جزئیات مهم درباره واردات خودرو توسط مردم

علت بروز خودکشی در جامعه پزشکی از زبان وزیر اسبق بهداشت

خبر مهم وزارت صنعت برای متقاضیان خودرو/ با کدملی می‌توانید یک خودروی شخصی وارد کنید

انتظارات بخش خصوصی از دولت چهاردهم؛ شروط توسعه اقتصاد چیست؟

با پول پژو 207، سوار این شاسی‌بلند پرآپشن و برقی چینی شوید/ عکس

تداوم چشم‌انتظاری برای اعطای سهام عدالت به جاماندگان

دولت سیزدهم رونق تولید و شادی کارگران را به هپکو بازگرداند

رونمایی از آیین‌نامه واردات خودرو‌های کارکرده: سن خودرو‌ها باید بین 3 تا 5 سال باشد/ خودرو‌های وارداتی باید ژاپنی، کره‌جنوبی یا ساخت کشور‌هایی اروپایی باشند

چرا پرداخت حقوق بازنشستگان با تاخیر مواجه شد؟

استاندار مازندران: صادرات غیر نفتی در بندر فریدونکنار 500 درصد رشد یافت

اقتصاد اولویت اول دولت چهاردهم باید باشد

حداقل حقوق اداره کار در سال 1403

مهر ابطال بر مسکن‌ دولتی

تنوع‌بخشی به ابزار‌های مالی با گواهی سپرده نقره بورس کالا

وحشت خریدار و فروشنده بازار خودرو

اس ال آر فاب دیزاین: اوج قدرت و زیبایی در دنیای خودرو/ عکس

هوا گرمتر می‌شود/ وزیر نیرو: مردم صرفه‌جویی برق را جدی بگیرند

نقش آفرینی در تصمیمات و اعتماد به بخش خصوصی مطالبه اساسی فعالان اقتصادی از رئیس جمهور است

تاثیر هدایت هوشمندانه نقدینگی در رشد اقتصادی

افزایش قیمت طلا، یورو و پوند؛ دلار چقدر افت می‌کند؟

جزییات و زمان عرضه ارز اربعین

مصرف بنزین در ایران نسبت به استاندارد دیگر کشورها چقدر است؟

هوا گرمتر می‌شود؛ وزیر نیرو: مردم صرفه‌جویی برق را جدی بگیرند

450 هکتار زمین برای اجرای طرح توسعه شهرک صنعتی مهاباد

سیل فروش رتبه واردات خودرو؛ قیمت‌ها تا 800 میلیون تومان رسید

جزییات طرح جایگزینی خودرو‌های فرسوده

سهم مهم بنادر ویژه اقتصادی – تجاری گیلان در توسعه اقتصاد دریا محور

اقتصاد دریامحور راهگشای بسیاری از مشکلات است

اقتصاد دریا محور راهگشای بسیاری از مشکلات است

بیشترین رشد قیمت مسکن در کدام منطقه تهران است؟

اما و اگرهای آزادی واردات خودروهای کارکرده

شهرهای پایدار اما کمترشناخته شده دنیا

کاهش درآمد کانال سوئز

پرتاب توپ «واردات خودروهای کارکرده» به زمین دولت چهاردهم

دعوت از ایران برای شرکت در مجمع اقتصادی اوراسیا

بررسی عضویت ناظر ایران در دستورکار مجمع اقتصادی اتحادیه اوراسیا

اطلاعیه سازمان هواپیمایی کشوری؛ "پردیس ایر" فاقد مجوز است

جزئیات شرایط واردات خودرو با کد ملی از زبان مقام وزارت صمت

مردم با کدملی می‌توانند 1 خودروی شخصی وارد کنند

لامبورگینی 5-95 زاگاتو: فقط 5 دستگاه در جهان/ عکس

هشدار جهانی به اقتصاد ایران؛ رشد اقتصادی سال‌های آینده چنده؟

برق مراکز تولیدی نباید بدون برنامه قطع شود

وزیر ارتباطات در دیدار با پزشکیان: فیلترشکن‌ عامل کاهش سرعت دسترسی به اینترنت است

بازنشستگان متقاضی همسان سازی حقوق بخوانند!

© - www.bazarearya.ir . All Rights Reserved.

چاپ ایرانیان کمپانی